tag:blogger.com,1999:blog-90489110740465966122012-02-16T16:40:17.638+03:30تنها نشانه‌ها وجود دارندحمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.comBlogger551100tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-85487271142255877412011-05-22T22:56:00.002+04:302011-05-22T23:00:10.629+04:30<p class="MsoNormal"><span dir="RTL"></span><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size: 11.0pt;line-height:115%;mso-bidi-language:FA"><span dir="RTL"></span>_ می‌دونی چرا خفاشا بهت حمله کردن؟ اونا ازت می‌ترسیدن.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">_ از من می‌ترسیدن؟!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">_ آره، همه‌ی موجودات میترسن.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">_ حتا ترسناک‌ترین‌شون؟!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">_ خصوصن ترسناک‌ترین‌شون...<o:p></o:p></span></p><p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><br /></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">(بتمن آغاز می‌کند: کریستوفر نولان)<o:p></o:p></span></p><p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><br /></span></p><p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><br /></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-8548727114225587741?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-53353314961002644062011-05-17T00:41:00.002+04:302011-05-17T00:46:14.450+04:30<p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">به ماجرای آمنه به عنوان یک استثنا نباید نگاه کرد؛ باید آن را به مثابه‌ی یک علامت هشدار جدی در نظر گرفت. این ماجرا حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. چهره‌ی سوخته‌ی آمنه و چشمان خاموش او، حکایت از سوختگی‌ها و خاموشی‌هایی دارد که هرگز دیده نمی‌شوند مگر با فریادی جسورانه و از جنسی دیگر و شاید تنها چنین فریادهایی بتواند کمی ما را به خودمان بیاورد یعنی همان کاری که آمنه کرد. آمنه حادثه‌ای را به ما نشان داد که نه تنها از دریچه‌ی آن آسیب‌های روحی و جسمی دختران و زنان این جامعه با وضوح بسیار بالایی نمایان می‌شود بلکه مشکلات اساسی دیگر جامعه را نیز برملا می‌کند. گیرم همه‌ی قربانیان، تا این حد بداقبال نبوده‌اند که این‌گونه فاحش و دردناک بسوزند ولی اگر دقیق‌تر نگاه کنیم آنها نیز به درجات مختلف سوخته‌ و خاموش شده‌اند. ناگزیر بداقبالی آنها این بوده‌ که هیچگاه مجالی به دست نیاورده، صدایشان شنیده نشده است.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">این‌که اکنون و در برخورد با این ماجرا کار درست چیست، مهم است و این روزها فراوان و از زاویه‌های مختلف به آن پرداخته شده اما در میان این همه تحلیل و نوشته چیزی که کم‌تر به طور مستقیم مورد اشاره قرار گرفته، مسئله‌ی پیشگیری بوده است. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">همیشه گفته شده که پیشگیری بهتر و راحت‌تر از درمان است. با این وجود از همین حد فراتر نمی‌رویم و مشخص نمی‌کنیم منظورمان از پیشگیری چیست؟ در پاسخ به این پرسش فکر می‌کنم باید پیشگیری را عمدتن به معنای آموزش یا بهتر است بگوییم داشتن یک سیستم آموزشی همه‌جانبه و کارآمد در نظر بگیریم. وجود چنین سیستمی برای پشتیبانی جامعه بسیار ضروری است. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">مسائل مبتلابهی که افراد در جامعه و در ارتباط با یکدیگر با آنها مواجه می‌شوند، گستره‌ای وسیع دارد. برخی از این مسائل همگانی هستند و ضرورتن اکثر افراد در طول زندگی با آنها سروکار پیدا می‌کنند و بالطبع همواره امکان بروز مشکلاتی در برخورد با آنها نیز وجود دارد. آموزش مهارت‌های لازم برای مواجهه با این مسائل بسیار ضروری است. بدیهی است که این مسائل با توجه به پیچیدگی‌های زندگی‌های امروزی چیزی نیست که افراد به تنهایی از عهده‌اش برآیند و تلاش‌های جسته و گریخته‌ای که از احساس مسئولیت افراد نشات می‌گیرد اگرچه لازم ولی به هیچ عنوان کافی و موثر نیست ولی اگر آموزش و سیستم آموزشی همه‌جانبه و کارآمدی وجود داشته باشد، پیشگیری دشوار و ناممکن نخواهد بود. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">هر فرد در هر موقعیتی و از جمله در موقیعت‌های دشوار، عمدتن بر اساس چیزهایی که قبل‌ها یاد گرفته و در او نهادینه شده عمل می‌کند. اگر همین حادثه را در نظر بگیریم، اگر مجید قبلن یاد گرفته بود که وقتی شکست می‌خورد یا با یک پاسخ منفی در زندگی مواجه می‌شود، باید چه کار بکند و از حرکت در چه مسیری بپرهیزد، شاید این‌ اتفاق هرگز رخ نمی‌داد. سوای این‌که اصلن اگر به مجید و خانواده‌اش لااقل از دوران ابتدایی، نگرش درست به زندگی یاد داده می‌شد، مجید در جوانی هرگز به خود اجازه‌ی چنین کاری را نمی‌داد. وقتی مادر مجید پیشنهاد می‌کند که در این وضعیت، آمنه با مجید ازدواج کند، مشخص است که خانواده‌ی مجید درک درستی از ازدواج ندارند. می‌توان حدس زد که آنها هیچ گاه در هیچ نوع کلاس آموزش خانواده شرکت نکرده‌اند پس چگونه می‌توانسته‌اند فرزندشان را راهنمایی کنند؟ جاهایی که مجید در آنها تحصیل و یا کار می‌کرده، در قبال مجید مسئول بوده‌اند. هر اداره، کارخانه یا کارگاهی موظف است سلامت جسمی و روحی نیروهایش را زیر نظر داشته باشد و در مواقع لزوم حداقل به آنها مشاوره بدهد. رسانه‌ها خصوصن رسانه‌های ملی در قبال مجید مسئول بوده‌اند. تمام دوستان و آشنایان مجید و حتا شهروندان دیگر نیز. از این زاویه بدون اینکه بخواهیم از مسئولیت فردی‌ مجید بکاهیم و عمل وحشتناکش را توجیه کنیم، می‌توانیم حتا او را نیز به نوعی قربانی بدانیم و بنابراین در برخورد با آدم مسئله‌داری مثل مجید این نکته هم مهم بوده که بدانیم و یاد گرفته‌باشیم چه رفتاری باید در پیش گرفته شود تا حداقل از میزان خطرات احتمالی کاسته شود و این باز به مهارت‌هایی بازمی‌گردد که یک سیستم کارآمد آموزشی می‌بایست به شهروندانش ارائه دهد.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">جامعه در سطوح مختلف در قبال افراد خود مسئول است. سطوح مختلف شامل دولت، ادارات، سازمان‌های غیر دولتی، اتحادیه‌ها و سندیکاها، کارفرماها و روسا و مدیران، مدارس، دانشگاه‌ها، خانواده‌ها، همکاران، دوستان و آشنایان و شهروندان می‌شود. به طور خلاصه همه در قبال هم مسئولیم اما نیازی به تاکید نیست که دولت خصوصن در کشوری مثل کشور ما، به عنوان نهادی که صاحب بیشترین قدرت و ثروت است، نقشی تعیین کننده و بسیار موثر دارد که قابل مقایسه با دیگران نیست. آموزش همه‌جانبه و کارآمد می‌بایست به عنوان یک مسئله‌ی مهم مورد توجه دولت قرار داشته باشد. بخش عمده‌ی این آموزش از طریق محل‌های تحصیل یعنی مدارس و دانشگاه‌ها باید انجام شود و علاوه بر محصل، خانواده‌ی او را نیز در بر گیرد اما سیستم آموزشی همه‌جانبه باید فراتر از این باشد و هر فرد شاغل و حتا بیکار را نیز تحت پوشش خود قرار دهد. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA">آموزش مهارت‌های زندگی و احساس مسئولیت در قبال شهروندان جامعه و توجه به افراد، حقوق، خواسته‌ها و مشکلاتشان را تنها از سوی حکومتی که در قبال حقوق شهروندی تک‌تک شهروندانش <span style="mso-spacerun:yes"> </span>احساس مسئولیت داشته باشد، می‌توان توقع داشت. در دنیای مدرن و پیچیده‌ی امروز، به نظر نمی‌رسد سیستم آموزشی حکومت‌های استبدادی برای نهادینه کردن مهارت‌های مورد نیاز زندگی و ایجاد حس مسئولیت در جامعه کارآمد باشد و نتیجه‌ و برون‌داد چنین سیستم‌هایی در نهایت ویرانی و فروریختن بنیان‌های جامعه و افزایش رنج و درد شهروندان خواهد بود.<o:p></o:p></span></p><p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><br /></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-5335331496100264406?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-71724415555634816172011-05-01T12:14:00.003+04:302011-05-01T12:23:27.403+04:30<p class="MsoNormal"></p><p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; " >به نظر من آدما و نسبتشون با خدا در یک زمان مشخص (و نه در زمان‌های مختلف) یکی از ایناست:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; " >آدمایی که به خدا معتقد نیستن ولی به دلایل مختلف نشون میدن که معتقد هستن.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; " >آدمایی که به خدا معتقد نیستن و نشون میدن که معتقد نیستن.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; " >آدمایی که به خدا معتقد هستن ولی به دلایل مختلف نشون میدن که معتقد نیستن.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; " >آدمایی که به خدا معتقد هستن و نشون میدن که معتقد هستن.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; " >آدمایی که شک‌گرا هستن. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; " >آدمایی که نمیدونن کدوم هستن.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="line-height: 115%; "><span class="Apple-style-span"><span class="Apple-style-span" >و آدمایی که به دلایل مختلف اصلن تو این باغ نیستن!</span><o:p></o:p></span></span></p><p class="MsoNormal"><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:11.0pt;line-height: 115%;mso-bidi-language:FA"><br /></span></p><p></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-7172441555563481617?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-2028367595904046492011-01-31T16:51:00.002+03:302011-01-31T16:56:36.859+03:30ضرب‌المثلی هست در زبان فارسی که "فلانی حریف خر نمی‌شد به پالون می‌زد." کمی به این ضرب‌المثل فکر کردم و دیدم اگر بخواهم تفسیر و توضیحی برایش بدهم حالات و احتمالات مختلفی را شامل می‌شود و به نظرم هیچ‌کدام هم درست و حسابی فرم این ضرب‌المثل را به محتوای احتمالی‌اش دلالت نمی‌دهد. حالا یا مشکل از محتوا و مفاهیمی است که من در نظر می‌گیرم یا مشکل از خود ضرب المثل است.<br /><br />آن طور که من اجتهاد کردم، فلانی در این ضرب ‌المثل یا صاحب خر است یا سارق خر یا اصلن توجه و تاکیدی بر شخصیت حقوقی او نیست و بیشتر رابطه‌ی میان فلانی و خر و پالون مد نظر است.<br /><br />اگر فلانی صاحب خر باشد که باید گفت این فلانی خیلی بدبخت است چراکه هزینه‌ای که برای این خر کرده در نهایت چیزی که عایدش نکرده هیچ باید پالان را هم خودش بر دوش بکشد و به جای جناب الاغ بارکشی کند. البته از نظر رعایت و حمایت از حقوق حیوانات بارکشی از الاغ احتمالن محل اشکال باشد ولی خب اولن این خارج از موضوع ماست و درثانی بالاخره این فلانی نیاز دارد بارش را جابجا کند و برای این‌ کار الاغی گرفته و خورد و خوراکش را می‌دهد که می‌توانست به جایش یک کارگر استخدام کند یا اگر قرار بود خودش بارش را حمل کند دیگر هزینه‌ی الاغ را ندهد. البته فلانی حق دارد در چنین شرایطی به پالون بزند یعنی هر کس دیگری هم بود، همین کار را می‌کرد. در این مفهوم، ضرب‌المثل تنها می‌خواهد بگوید فلانی چقدر بیچاره و عصبی است. اگر منظور این باشد به نظرم خیلی نمی‌توان از این دو جمله عصبیت و بیچارگی صاحب الاغ را فهمید مگر این‌که به جای "فلانی" بگوییم "بیچاره" .<br /><br />اما "فلانی" ممکن است سارق باشد و "زدن" هم در این‌جا در معنای "سرقت"؛ در این صورت سارق وقتی سعی کرده برای سرقت به الاغ نزدیک شود با واکنش الاغ مواجه شده و ترس‌ از جفتک‌های الاغ، او را از سرقت منصرف کرده و بر آن داشته تا پالون را سرقت کرده و بی‌نصیب و دست خالی برنگردد. اگر منظور این باشد باز هم این جملات این منظور را خوب نمی‌رسانند و می‌شد خیلی بهتر این منظور را منتقل کرد و مثلن گفت: " وقتی نمیشه خر رو برد پالونش هم غنیمتیه!"<br /><br />در سومین احتمال شخصیت فلانی مهم نیست بلکه منظور اصلی ضرب‌المثل در رابطه‌ی با مفهوم "قدرت" است. در این صورت، ماجرا از این قرار است که این فلانی حریف خر زورمندی نمی‌شود یعنی به هر روی نمی‌تواند از این خر بهره ببرد بنابراین عقده‌اش را سر ضعیف‌تری که در این‌جا پالون است، خالی می‌کند. در این مفهوم "خر" و "پالون" استعاره‌هایی از "قوی" و "ضعیف" گرفته شده‌اند. اگر ضرب‌ا‌لمثل برای انتقال این مفهوم ساخته شده باشد که به نظر من نیز چنین است باید گفت مقایسه‌ی "خر" و "پالون" قیاسی مع‌الفارق است چراکه اصولن این دو از یک جنس نیستند که بخواهند با هم مقایسه شوند. احتمالن سازنده‌ی ضرب‌المثل وقتی خر را به عنوان نیروی قدرقدرت ضرب‌المثلش انتخاب کرده برای جمله‌ی دوم دچار مشکل شده و بنابراین مجبور شده از چیزی بی‌جان که نسبتی هم با خر دارد هر چند در مقوله‌ای متفاوت، استفاده کند. به هر حال خر در فرهنگ ما بیشتر مظهر کم‌عقلی و نادانی است و حتا اگر وجه‌شبه قیاس قدرت یا ضعف باشد، طرف دوم خواه‌ناخواه به نادانی هم متصف می‌شود. به عبارتی وقتی خر را مظهر "قدرت" انتخاب کنی گزینه‌ای برای قیاس نخواهی داشت. بنابراین بهتر بود سازنده‌ی ضرب‌المثل برای بخش اول از حیوان دیگری مثلن "اسب" استفاده می‌کرد و می‌گفت "حریف اسب نمی‌شد به خر می‌زد!"<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-202836759590404649?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-4174480856729893632010-12-09T23:34:00.006+03:302010-12-10T00:24:41.373+03:30میزان برقراری ارتباط متکلمین یا نویسندگان با مخاطبان‌شان، با میزان زمینه‌ها، فرض‌ها و انتظارات مشترک میان‌شان نسبتی مستقیم دارد. هر چقدر این اشتراکات بیشتر و زمینه‌ها و بافت‌ها مشخص‌تر، انتقال و درک مفاهیم آسان‌تر.<br /><br />ناآگاهی یا عدم توجه نسبت به بافت‌ها و زمینه‌ها در انتقال مفاهیم، مسئله‌ای است که بسیار‌ مورد تاکید قرار گرفته و بسیار هم مشکل‌آفرین شده و می‌شود. خصوصن در ترجمه و انتقال مفاهیم از یک زبان به زبان دیگر قاعدتن مشکلات بیش‌تری هم به وجود خواهد ‌آمد؛ جایی که یک واسطه میان متکلم یا نویسنده و مخاطبی قرار می‌گیرد که در دو فرهنگ یا دو زبان مختلف زندگی کرده‌اند.<br /><br />با این حساب انتقال مفاهیم انتزاعی علوم انسانی، از یک زبان به زبان دیگر کاری بسیار دشوار خواهد بود و وضع وقتی سخت‌تر می‌شود که با برخی مفاهیم کلی‌تر که بر چندین مفهوم متفاوت و حتا متضاد از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر دلالت دارند، سر و کار داشته باشیم. اما همه‌ی این مشکلات خود یک طرف و بی‌توجهی مترجم یا واسطه‌ی انتقال به این موارد یک طرف دیگر.<br /><br />وقتی رابط این قضیه، برای روشن شدن بافت و زمینه‌ی مفاهیم تلاشی نمی‌کند، کارش نه تنها ممکن است بی‌ارزش باشد که حتا این امکان می‌رود که ارزش منفی نیز پیدا کند. (بگذریم که برخی حتا بدون دریافت درست مطلبی دست به کار ترجمه یا انتقالش می‌زنند!) این برای من مخاطب بسیار ضروری است که به عنوان مثال با ترجمه‌ای از یک اثر روبرو شوم که در آن مترجم علاوه بر این‌که در انتخاب واژه‌ها دقت و وسواس زیادی به خرج داده، در پیشگفتار اثر نیز تا آن‌جا که امکان دارد زمینه‌ و بافت مفاهیم و موضوعات آن اثر را روشن کرده و نیز در پانویس یا ضمیمه‌ی متن جابه‌جا در این جهت اهتمام لازم را داشته است.<br /><br />و البته یک مخاطب هشیار در مواجهه با آثاری که چنین ویژگی‌هایی را ندارند یا به صورت ناقص دارند، خود می‌بایست زمینه‌ها، فرض‌ها و بافت نوشته‌ را مورد توجه و مطالعه قرار ‌دهد و گرفتار تحلیل و تفسیر و تعمیم‌هایی که فاقد این بررسی‌ها هستند، نگردد.<br /><br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-417448085672989363?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-16043015494166196792010-11-25T12:35:00.003+03:302010-11-25T13:20:38.985+03:30برش‌هایی از هر گفتمان هم‌زمان در حال تکمیل‌ و تحریف‌ حقیقت‌اند. برآیند هر گفتمان راهی به سوی تکمیل حقیقت است یا تحریف آن.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-1604301549416619679?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-1944351867609383812010-11-21T16:15:00.002+03:302010-11-21T16:22:39.981+03:30سانسور فقط در جمهوری اسلامی اتفاق نمی‌افتد. مثلن همین رادیو زمانه‌ی مدعی اطلاع‌رسانی و گردش آزاد اطلاعات که از قضا ادعای شهروندرسانه‌بودنش هم گوش فلک را کر کرده، سر وقتش سانسورچی‌ قابلی است.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-194435186760938381?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-57618116818661538412010-11-17T00:15:00.001+03:302010-11-17T00:19:40.259+03:30<a href="http://4put.ru/pictures/max/66/203629.jpg"><img style="TEXT-ALIGN: center; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 514px; DISPLAY: block; HEIGHT: 279px; CURSOR: hand" border="0" alt="" src="http://4put.ru/pictures/max/66/203629.jpg" /></a><br /><div dir="rtl" align="right"></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-5761811681866153841?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-74795006744747438662010-11-15T15:10:00.005+03:302010-11-15T22:11:21.782+03:30الهام منحصرن توسط خود شخص باید انجام شود. هیچ‌کس نمی‌تواند ایده‌ای را در ذهن شخص قرار دهد. اگر کسی بخواهد چنین کاری انجام دهد به شدت با واکنش‌های دفاعی شخص مواجه می‌شود. "شخص" یعنی کسی که به نوعی شخصیت و هویتی دارد و این یعنی سیستم‌هایی دفاعی دارد تا در برابر هر الهام یا ایده‌ی تازه مقاومت نشان دهد. سیستم دفاعی شخص متشکل از نیروهای گوناگونی است و مقاومت‌ها در برابر ایده‌ی تازه، در لایه‌ها و جبهه‌های مختلف ذهنی صورت می‌پذیرد. گاهی ممکن است شخص در ظاهر، ایده‌ی تازه را بپذیرد ولی این به معنای پذیرفتن الهام نیست. این‌جا تنها می‌توان گفت کاری که شخص انجام داده این بوده که ایده‌ی تازه را به دلایلی به مثابه‌ی یک شی موقت و گذرا در لایه‌ا‌ی سطحی از ذهنش پذیرا شده است. در این سطح بروزات شخص را نمی‌توان ملاکی برای پذیرفتن الهام توسط او دانست چراکه در واقع الهامی صورت نگرفته و در عمق‌ ذهن شخص همان ایده‌های پیشین وجود دارد و دیر یا زود ملاک عمل او همان‌ها خواهند بود.<br />سخت‌ترین و شاید غیرممکن‌ترین کارها این است که بخواهیم ایده‌ای را به کسی بقبولانیم. مستدل‌ترین گزاره‌ها برای چنین کاری، ناکارآمد خواهند بود. شخص هر استدلالی را می‌تواند با نیروهای دفاعی‌اش از میدان به در برد و تمام رشته‌ها را پنبه کند.<br />شاید تنها راه برای این‌که بتوان ایده‌ای تازه را در ذهن شخص دیگری قرار داد این باشد که به نحوی خود شخص وارد عمل شود تا در برابر سیستم‌های دفاعی خود بایستد ولی باز هم در لایه‌های سطحی این کار با شکست مواجه می‌شود. فرایندی نیاز است تا شخص، خود از سطح به عمق برود و در عمیق‌ترین لایه‌های ذهنی‌اش که با عمیق‌ترین تجربه‌های احساسی او ارتباط دارند، ایده‌ی تازه را جایگزین پنداشته‌های پیشین‌ گرداند. گرچه چنین فرایندی که در نهایت قرار است در عمیق‌ترین سطح ذهن، او را با کمک تجربه‌های عمیق احساسی‌اش به الهام برساند، می‌تواند هم‌چون شمشیری دولبه عمل کند به طوری که در این مرحله نه تنها شخص ایده‌ی تازه را سرانجام پس بزند بلکه مجددن به ایده‌های پیشین بازگردد. در این صورت آن ایده‌ها در ذهنش حتا از گذشته نیز سخت‌تر و مقاوم‌تر خواهند شد.<br /><br />پی‌نوشت: این پست محصول تماشای فیلم <a href="http://www.imdb.com/title/tt1375666/"><strong>Inception</strong></a> است.<br /><br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-7479500674474743866?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-5843495207807652062010-11-13T22:49:00.007+03:302010-11-14T14:34:27.176+03:30فکر کردم بد نیست گاهی یک پست آموزشی یا نیمه‌آموزشی در وبلاگ بگذارم. شاید به کار کسی بیاید.<br />برای اولین پست از این دست، سراغ "واژه‌سازی" می‌روم و بدون هیچ مقدمه‌ای برخی از مهم‌ترین فرایندهای واژ‌ه‌سازی در زبان انگلیسی را به اختصار و با ذکر مثال‌هایی محدود برای جلوگیری از طولانی شدن مطلب، معرفی می‌کنم:<br /><br /><strong>یک. ابداع</strong>: خلق یک واژ‌ه‌ی تازه که ممکن است از روی اسم یک شخص، مکان و ... باشد. مثلن واژه‌ی "ساندویچ" برگرفته از نام "کنت ساندویچ" در قرن هجدهم است که اصرار داشته درحین قماربازی گوشت و نانش را بخورد!<br /><br /><strong>دو. قرض‌گیری واژه</strong>: عبارت است از به عاریت گرفتن یک واژه از زبانی دیگر. قرض‌گیری یا به شکل مستقیم است یا به شکل ترجمه که این شکل دوم اصطلاحن گرته‌برداری (calque) نامیده می‌شود.<br />مثلن واژه‌های:<br />Croissant ، dope، piano ، pretzel ، sofa، tattoo ، tycoon ، yogurt ، zebra<br />به ترتیب از زبان‌های بانتو، ترکی، تاهیتی، ژاپنی، عربی، آلمانی، ایتالیایی، هلندی و فرانسه وارد زبان انگلیسی شده‌اند.<br />مثالی هم برای گرته‌برداری: امروزه برخی از متکلمین زبان اسپانیولی غذایی به نام perros calientes می‌خورند که ترجمه‌ی تحت‌اللفظی hot dogs است.<br /><br /><strong>سه. ترکیب</strong>: اتصال دو واژه‌ی مجزا برای ساخت یک واژه. مثلن: textbook که از اتصال text و book درست شده.<br /><br /><strong>چهار. آمیزش:</strong> گرفتن اول یک واژه و اتصال آن به انتهای واژه‌ی دیگر یا گرفتن اول هر دو واژه و اتصال آن‌ها به یکدیگر. مثال: واژه‌ی smog (از smoke و fog ) و یا واژه‌ی telex (از teleprinter و exchang).<br /><br /><strong>پنج. اختصار</strong>: کوتاه شدن یک واژه‌ی دو یا چند هجایی و به شکل اختصاری درآمدنش برای بیان سریع آن. مثلن واژه‌ی gasoline را اکثر مردم به صورت gas بیان می‌کنند.<br /><br /><strong>شش. اشتقاق پسرو</strong>: کوتاه شدن یک واژه با یک مقوله‌ی دستوری و تبدیل آن به مقوله‌ی دستوری دیگر. مثلن اول، واژه‌ی television که یک اسم است به کار رفت و سپس فعل televise از آن درست شد.<br /><br /><strong>هفت. تغییر مقوله</strong>: تغییر در نقش یک واژه بدون هیچ گونه کاهشی. مثلن واژه‌ی bottle که یک اسم است در جمله‌ی We bottle the home-brew now در نقش فعل به کار رفته است.<br /><br /><strong>هشت. سرواژه</strong>: گرفتن حرف اول مجموعه‌ای از واژه‌ها و اتصال‌شان به یکدیگر. مثل VCR :video cassette recorder<br /><br /><strong>نه. اشتقاق</strong>: با استفاده از وندهایی نظیر un- ، mis- ، pre- ، -ful ، -less ، -ism ، -ish ، -ness واژه‌های زیادی درست می‌شود. این روش از متداول‌ترین فرایندهای واژه‌سازی است.<br /><br /><strong>ده. فرایندهای چندگانه</strong>: ساختن یک واژه‌ی تازه با کمک چند فرایند. مثلن واژه‌ی deli نخست با روش فرایند قرض‌گیری از واژه‌ی آلمانی delicatessen و سپس اختصار آن به این شکل درآمده است.<br /><br />(یک:coinage ، دو: borrowing ، سه: compounding ، چهار: blending ، پنج: clipping ، شش: backformation ، هفت: conversion ، هشت: acronyms ، نه: derivation ، ده: multiple processes )<br /><br />منبع: فصل ششم از: the study of language : George Yule<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-584349520780765206?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-88091464670644172682010-11-10T14:47:00.005+03:302010-11-10T15:04:31.004+03:30نسبت میان مفاهیم عقل و عشق در این سرزمین مغشوش است چراکه هر دو مفهوم آلوده‌اند. گویا هر دو مبتلا به نوعی آلودگی‌ مخرب‌اند و تا این آلودگی هست جدال عقل و عشق علاوه بر تلفاتی که از هر دو سو بر جای می‌گذارد، تکثیر و تقویت بیشتر این آلودگی را منجر می‌شود. در چنین شرایطی نمی‌توان امید داشت که تعادلی پایدار و سازنده‌ میان این دو مفهوم شکل بگیرد.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-8809146467064417268?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-76968164611547015582010-11-09T18:05:00.002+03:302010-11-09T18:45:43.772+03:30حقیقت از دل طبیعت بیرون می‌آید یا از میان قراردادهای ما؟<br />آیا قراردادهای ما باید همواره طبیعی باشند؟<br />آیا می‌توان گفت هر قراردادی خود به خود طبیعی است؟<br />درس تاریخ چیست؟ طبیعت یا قرارداد یا چیزی بینابین؟ و اگر بینابین تا چه حد طبیعت و تا چه حد قرارداد؟<br />و بالاخره این‌که آیا اصولن می‌توان طبیعت و قرارداد را به روشنی تعریف و مرزشان را مشخص نمود؟<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-7696816461154701558?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-57954649470039070382010-10-23T19:18:00.002+03:302010-10-23T19:23:24.876+03:30آدم‌ها از کجا می‌فهمند که یک چیز را «واقعن» می‌خواهند یا نه؟ یا اصولن طرح این سوال احمقانه است؟ یعنی آیا آوردن قید «واقعن» در مورد «خواستن» بی‌معناست و هر کس وقتی چیزی را بخواهد، آن را خواسته و واقعن هم آن را خواسته؟ اگر این طور باشد باید قید «واقعن» را از این جمله‌ی سوالی حذف کنیم و در این صورت سوال هم از موضوعیت می‌افتد. یا این‌که نه، ممکن است این طور نباشد یعنی امکان داشته باشد که وقتی من یک چیزی را «می‌خواهم» واقعن آن را نخواهم و اشتباه تشخیص بدهم که می‌خواهمش؟ آیا این درست است که کسی بگوید در «خواستنم» اشتباه کردم؟ یا به عبارتی آیا ترکیب «واقعن خواستن» حشو دارد یا خیر؟<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-5795464947003907038?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-71561228880704078642010-10-15T21:55:00.003+03:302010-10-15T22:04:26.495+03:30دیروز و امروز دست و دلم به هیچ کاری نمی‌رفت. لحظاتی در زندگی هست که نفس‌ها سخت بالا می‌آیند. وقت‌هایی که مجبوری بگویی حق است ولی نمی‌توانی هضمش کنی...<br />رحمت خدا بر رفتگانی که مهربانی‌شان فراموش ناشدنی و ماندگار است.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-7156122888070407864?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-9145404560162011802010-10-09T22:31:00.003+03:302010-10-09T22:36:24.052+03:30او: از شما می‌خوام که به لبه نزدیک بشین.<br />آنها: برو بذار باد بیاد.<br />او : مثل این که نشنیدن چی گفتم؟<br />آنها: نه<br />او: شما واقعن بی لیاقتین.<br />آنها: هر جور راحتی.<br />او: مجبورم نکنین هلتون بدما.<br />آنها: ...(چیزی نگفتند؛ غش‌غش خندیدند)<br />او: خیلی خرین. منو باش که میخواستم شما پرواز کنین!<br />آنها: خب آماده‌ای؟<br />او: تو رو خدا هلم ندین من از بلندی می ترسم.<br />آنها: یک دو سه ...<br />او: نه نه نه...<br /><br />آنها: خب حالا نوبت کیه "او" بشه؟<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-914540456016201180?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-61575591049574855292010-10-04T01:08:00.005+03:302010-10-04T01:37:18.432+03:30در کجای این فضای تنگ بی‌آواز<br />من کبوترهای شعرم را دهم پرواز؟<br />شهر را گویی نفس در سینه پنهان است<br />شاخسار لحظه‌ها را برگی از برگی نمی‌جنبد<br />آسمان در چاردیوار ملال خویش زندانی است<br />روی این مرداب یک جنبنده پیدا نیست<br />آفتاب از این‌همه دل‌مردگی‌ها روی‌گردان است<br />بال پرواز زمان بسته است<br />هر صدایی را زبان بسته است<br />زندگی سر در گریبان است<br />ای قناری‌های شیرین‌کار<br />آسمان شعرتان از نغمه‌ها سرشار<br />ای خروشان موج‌های مست<br />آفتاب قصه‌هاتان گرم<br />چشمه‌ی آوازتان تا جاودان جوشان<br />شعر من می‌میرد و هنگام مرگش نیست<br />زیستن را در چنین آلودگی‌ها زاد و برگش نیست<br />ای تپش‌های دل بی‌تاب من<br />ای سرود بی‌گناهی‌ها<br />ای تمناهای سرکش<br />ای غریو تشنگی‌ها<br />در کجای این ملال‌آباد<br />من سرودم را کنم فریاد؟<br />در کجای این فضای تنگ بی‌آواز<br />من کبوترهای شعرم را دهم پرواز؟<br /><br />شعر: فریدون مشیری<br />بشنوید با صدای مهسا وحدت (<a href="http://taabad.persiangig.com/audio/1-01%20Sotooh.mp3"><strong><span style="color:#cc0000;">+</span></strong></a>)<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-6157559104957485529?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-77083171384068372932010-10-01T01:35:00.002+03:302010-10-01T07:36:14.092+03:30دو واژه‌ی "حق و باطل" در فرهنگ ما عمیقن بار معنایی خاصی پیدا کرده‌اند. این بار معنایی به نظر من عامل بسیار مهمی در بروز بسیاری از ناهنجاری‌های گذشته و حال ما بوده‌ است. "باطل" تقریبن در تمام جاهایی که من به چشمم می‌خورده معادلی بوده‌ برای "هر که با ما نیست" و بالطبع منظور از حق، "تنها من یا ما" و یا در بهترین کاربردش "تنها راه من یا ما" بوده است. این‌که این شکل "حق و باطل" از کجا و چگونه و چرا این‌قدر در فرهنگ ما به شکل یک مفهوم محوری درآمده البته جای سخن بسیار دارد و مسلمن باید به ریشه‌هایش پرداخت و از چند و چونش مطلع شد. اما واضح است که این در مرحله‌ای است که قبل از آن صورت این مساله برای‌مان مهم باشد و با آن مشکل داشته باشیم.<br />مدتی قبل در وبلاگی وارد بحثی شدم که شامل طیفی از مباحث می‌شد. در قسمتی از آن بحث من از این نوع گفتمان یا فرهنگ "حق و باطلی" انتقاد کردم و آن را عامل عصبیت و ظلم در جامعه دانستم. طرف بحث در پاسخم به این نکته اشاره کرد که این انتقاد شما خود شامل یک گزاره است و پیش‌فرضی دارد مبنی بر این‌که این گزاره حق است و هر که با آن مخالفت کند، باطل است و این‌گونه ظاهرن پاسخ مرا با همان استدلال خودم داد و آن را رد کرد. البته من آن بحث را به دلایلی بی‌فایده دانستم و ادامه‌اش ندادم تا بتوانم این مورد را نیز پاسخ بدهم اما امروز دوباره یاد آن بحث افتادم و بد ندیدم این‌جا نکاتی را در این باره بنویسم.<br />وقتی صحبت از حق می‌شود باید در نظر بگیریم که اگر اصل را بر صداقت همه در بیان عقاید و افکارشان قرار دهیم، هرکس می‌تواند و طبیعی است که این ادعا را داشته باشد که سخنش حق است یا به حقیقت نزدیک‌تر است. تا این‌جای قضیه من با آن مشکلی ندارم به شرطی که همه در ابراز و حتا با تمهیداتی در اجرای آن‌چه می‌پندارند، دارای فرصتی برابر باشند. البته این موضوع که برخی بدون صداقت و با سفسطه یا حتا بدون نیاز به دروغ و سفسطه با اعمال قدرت حرف خود را به کرسی می‌نشانند، بسیار رایج بوده و هست ولی ما این دو مورد اخیر را در نظر نمی‌گیریم. در مورد سفسطه معمولن پای صداقت هم به میان می‌آید و بحث نیت‌خوانی مطرح می‌شود که نمی‌توان دیگران را به این واسطه محکوم کرد و در بحث اعمال قدرت هم که اساسن این بحث به این شکل محلی از اعراب نخواهد داشت. البته این موارد مهم هستند و در جای خود قابل بررسی.<br />بنابر این و با فرض صداقت در بیان افکار پاسخ من به طرف بحثم این‌گونه می‌بود:<br />اول این‌که من وقتی از فرهنگ یا گفتمان حق و باطلی انتقاد می‌کنم در واقع از این انتقاد می‌کنم که حق عده‌ای (فرقی نمی‌کند اکثریت یا اقلیت) به واسطه‌ی این گفتمان به شدت تضییع می‌شود. یعنی جایی که علاوه بر اظهار این‌که من حق‌ام و راه من حق‌ است، از طرفی این حق به صورت حق مطلق بیان می‌شود و هیچ احتمالی در نادرستی آن یا بخشی از آن روا دانسته نشده و از طرفی دیگر این اظهار عقیده به شکل عمل بروز یافته و این حق مطلق درصدد از میان برداشتن و حذف غیر خود یعنی به زعم خود باطل برمی‌آید. از آن جا که این گفتمان، حق را تمامن متعلق به خود می‌داند، چیزی جز سیاهی در مقابل خود نمی‌بیند و نابودی کل باطل را وظیفه‌ی خود می‌داند. استفاده از واژه‌ی باطل در این فرهنگ معادلی شده است برای نابودی. مخالف من باطل که شد باید نابود یا از خیلی چیزها محروم شود و این واقعن ترسناک است.<br />این‌جاست که ریشه‌ها بسیار مهم می‌شوند و متوجه می‌شویم بعضی گفتمان‌ها تنها گفتمان نبوده و نیستند بلکه قبل از آن یا همزمان با آن عمل بوده‌اند و حالا هم هستند. عملی که البته عمل تمامیت‌خواه و نابودگر بوده است. از آن‌جا که باطل در این گفتمان‌ها با نابودی مخالفان هم‌معنا بوده ، این قابلیت خطرناک همواره وجود دارد تا هر کس در این اتمسفر با قدرتمند شدن، به این واسطه درصدد نابودی دیگران برآید. اما مقایسه‌ی گزاره‌ی من با آن گزاره‌ی حق‌مطلقی نمی‌تواند درست باشد. حتا اگر من به این اشاره کنم که این نوع گفتمان مطلق‌نگر و تمامیت‌خواه باید منسوخ شود، بی‌تردید تا عملی از من در جهت حذف صورت نگرفته، اشکال چندانی متوجه آن نیست. منسوخ شدن این تمامیت‌خواهی از نظر من با آگاهی جامعه به نادرستی‌اش ایجاد می‌شود نه با حذف فیزیکی‌اش که اصولن به نظر من از این روش حذف ناشدنی است. ولی آیا گزینه‌ی حق مطلقی طرف مقابل من نیز این گونه بوده و هست؟<br />دوم. باید توجه داشت که دیگر انتقاد متوجه فرهنگ حق و باطلی انتقاد از این است که با نوعی تعمیم جز به کل، حق یا باطل به مجموعه‌ای که شامل طیف وسیعی از گزاره‌هاست، تعلق بگیرد و یا به یک فرد یا گروه تعلق بگیرد که طیف وسیعی از رفتارها را در طول حیات خود بروز داده است. پیداست که این طرز نگاه چقدر در اتلاف نیروهای مفید جامعه و بروز ناهنجاری‌ها و ایجاد دشمنی‌ها می‌تواند موثر باشد. ضمن این که این نگاه مدام از هر طرف بازتولید می‌شود و پایانی بر آن متصور نیست.<br />سوم. آیا به واقع اگر بگوییم "حق مطلق دانستن خود نادرست است" در این صورت خود این گزاره می‌تواند مشمول این حکم گردد و نادرست تلقی شود؟ در این مورد هر چند منظور مشخص است و هر چند به نظر من نمی‌توان ادعا کرد از این نوع تاکید بر ناروا بودن چیزی، همان چیز بروز پیدا می‌کند و در این مورد نیز نمی‌توان گفت از تاکید بر عدم تمامیت‌خواهی، تمامیت‌خواهی زاده می‌شود ولی برای آن‌که بهانه‌ای به وجود نیاید می‌توان صورت گزاره را به این شکل تغییر داد که "همه دارای حق هستند" البته این شکل از بحث در جاهای دیگر هم مطرح شده مثلن در مورد آزادی هم این بحث وجود داشته و به این‌جا رسیده که آیا کسی که درصدد از بین بردن آزادی دیگران است آزاد است یا خیر؟ که مسلمن این‌گونه نیست.<br />از همه این‌ها گذشته و بر فرض وجود شخص یا اشخاصی یا روش و روش‌هایی که آینه‌ی تمام نمای حق و حقیقت باشند، آیا کسی یا روشی که از هر شیوه‌ای در جهت حذف آن‌چه باطل می‌نامدش، استفاده می‌کند، صلاحیت به یدک کشیدن این عنوان را دارد؟<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-7708317138406837293?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-76870942276560277512010-09-28T02:00:00.003+03:302010-09-28T02:16:53.815+03:30شش مهر شد. باور کردنش گاهی برای خودم هم سخت است ولی گویا باید پذیرفت که من در یک شش مهری به دنیا آمده‌ام و هنوز هم ادامه دارم! البته که بودنم به اختیار من نبوده ولی خوب یا بد یا هر چیز دیگر هستم و خیال می‌کنم تجربه‌ای تکرارناپذیر را دارم از سر می‌گذرانم چراکه اگر هم چیزی پیش از این بودنم بوده هیچ یادم نیست و نمی‌دانم بعد از مرگم هم چه خواهد شد.<br />اگر نمی‌توانم بدانم این فاصله‌ی شاید بی‌همتا، بین چیزی هست یا نیست ولی فکر می‌کنم به جایش لااقل می‌توانم چیزهای دیگری را بدانم که به خودم و دیگران در این تجربه‌ کمک کند تا حتی‌الامکان به کام خود و آنها تلخش نکنم؛ می‌توانم جوری زندگی کنم که همان که برای خود می‌پسندم برای دیگران نیز بپسندم و آن را که بر خود ناروا می‌دانم بر آنان نیز ناروا بدانم.<br />اگرکه بتوانم این‌گونه باشم پس تولدم مبارک!<br /><br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-7687094227656027751?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-32556487168756220582010-09-13T14:39:00.001+04:302010-09-13T14:40:57.085+04:30دردها از آرزوها می‌آیند اما آیا می‌توان بدون آرزو زیست؟<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-3255648716875622058?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-16953534268963070162010-09-06T20:21:00.004+04:302010-09-08T20:08:37.258+04:30بعد از انتشار <a href="http://www.guardian.co.uk/science/2010/sep/02/stephen-hawking-big-bang-creator"><strong>نظر تازه‌ی هاوکینگ</strong> </a>حرف و حدیث‌های زیادی در رد یا تاییدش این طرف و آن طرف دیده می‌شود. تا جایی که من دیده‌ام <a href="http://www.guardian.co.uk/commentisfree/belief/2010/sep/03/physics-science-theology-universe"><strong>این حرف و حدیث‌ها</strong></a> قادر به رد یا تایید نظر او نبوده‌اند. هاوکینگ صرفن از جنبه‌ی فیزیکی در مورد این‌که آیا لزومن خلقتی در کار بوده یا نه نظریه‌اش را ارائه کرده است. هاوکینگ نه از ایمان حرف زده و نه از عدم وجود خدا. تقلیل و یا استحاله‌ی نظر هاوکینگ و بعد رد یا تایید آن‌چه او نگفته است از جمله کارهایی است که همواره بعضی نشان داده‌اند، تبحری خاص در آن دارند. این روزها بیشتر به این موضوع نزدیک شده‌ام که تنها چیزی که برای این عده اهمیت ندارد، کشف حقیقت است.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-1695353426896307016?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-48376681168815019082010-08-28T01:23:00.002+04:302010-08-28T01:30:43.918+04:30اگر کسی گذرش به این‌جا می‌افتد <a href="http://ataoist.blogspot.com/2010/08/blog-post_20.html"><strong><em>این نوشته</em></strong></a> را پیشنهاد می‌کنم بخواند. تقریبا یک جمع‌بندی از چیزهایی است که می‌توانم موافقش باشم.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-4837668116881501908?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-5046863286165045172010-07-25T23:15:00.003+04:302010-07-25T23:43:07.877+04:30یک جایی هولدن کالفیلد <a href="http://b43dots.blogspot.com/2010/02/blog-post_4259.html"><em>ناتور دشت</em> </a>آن‌قدر حالش خراب می‌شود که پیش خودش مجسم می‌کند به او شلیک کرده‌اند و تیر خورده و نفس‌های آخرش را دارد می‌زند. من هم وقتی حالم خراب است دچار همین احساس می‌شوم البته از وقتی ناتور دشت را خوانده‌ام! حالا بسته به این‌که چقدر خراب باشم شدت تیراندازی فرق می‌کند. اگر کم باشد انگار یک تیر مثلن به شانه‌ام خورده. اگر خراب‌تر باشم یک تیر توی شکمم. خراب‌ترش توی قلبم و... تا اگر خیلی خراب باشم و از زندگی حالم به هم بخورد انگار یک عده با نهایت قساوت کنار دیوارم گذاشته باشند و با مسلسل به رگبارم ببندند. جالب است که بعد از این درب و داغان و منهدم شدن، حالم بهتر می‌شود!<br /><br />پی‌نوشت: بعد از نوشتن با خودم گفتم حالا خوب است یکی این متن را بخواند و فکر کند این بابا مازوخیستی چیزی است. باید بگویم من به شدت این موضوع را تکذیب می‌کنم، هرگز اجازه‌ی ورود چنین افکار پلیدی را در مورد شخص شخیص من به خود (یا مشخصن ذهن خود) راه ندهید. با تشکر؛ پیش از سه نقطه<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-504686328616504517?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-389396900938980942010-06-22T15:13:00.006+04:302010-06-22T15:56:02.367+04:30فرانک میلر جانی خطرناک از زندان آزاد شده و خبر رسیده، دارد به شهر برمی‌گردد. ویل کلانتر شهر که تازه ازدواج کرده و مسئولیتش هم به پایان رسیده می‌تواند شهر را ترک کند. همه از او همین را می‌خواهند. اما او این کار را نمی‌کند. او تصمیم می‌گیرد بماند و جلو فرانک میلر بایستد. ولی هیچ کس حاضر نیست در دفاع از شهر به او کمک کند. هر کس بهانه‌ای می‌آورد. حتا بعضی‌ها از ویل به دلیل این ایستادگی‌ و شجاعت بدشان می‌آید. آن‌ها دوست دارند ویل هم مثل خودشان ترسو باشد. عاقبت ویل ناامید از مردم، سراغ کلانتر قبلی شهر می‌رود.<br /><br />کلانتر بازنشسته به ویل می‌گوید: "مردم اول باید قانون رو به خودشون تلقین کنن تا بعد بتونن به اون قانون عمل کنن. شاید باطنن قانون براشون مهم نیست. تو چه انتظاری داری؟... از شهر برو ویل، از شهر برو. همش به خاطر هیچیه هیچی." و این‌گونه ویل را همراهی نمی‌کند.<br /><br />همسر ویل هم می‌خواهد او را ترک کند. وقتی در انتظار رسیدن قطار با خانم رامیرز دوست قبلی همسرش روبرو می‌شود و خانم رامیرز از او می‌پرسد تو چطور همسری هستی که شوهرت را در این شرایط ترک می‌کنی؟ او جواب می‌دهد:<br /><br />"پدر و برادرم طرف قانون بودن ولی وقتی تیر خوردن هیچکی به کمک اونها نیومد. برادرم نوزده سالش بود. جون دادنش رو به چشم خودم دیدم. برای همین هم به مذهب کویکر دراومدم. حالا دیگه اهمیت نمیدم کی طرف قانونه و کی نیست. راه‌های بهتری برای مردم وجود داره تا بتونن زندگی کنن..."<br /><br />میلر و دوستانش از راه می‌رسند. ویل باید تنها روبروی میلر و هم‌دستانش بایستد. در آخرین لحظات پیش از حرکت قطار، همسرش بالاخره تصمیم می‌گیرد با ویل بماند. سرانجام ویل با کمک همسرش فرانک میلر و هم‌دستانش را از پا درمی‌آورد..<br /><br />با کشته شدن میلر، مردم از خانه‌هایی که درو‌نش خزیده بودند، بیرون می‌آیند. ویل ستاره‌ی روی سینه‌اش را جدا می‌کند و روی زمین می‌اندازد و همراه همسرش شهر را ترک می‌کند.<br /><br />منطق کلانتر قبلی یا منطق ویل؟ فارغ از سرانجام این <a href="http://www.imdb.com/title/tt0044706/"><strong>داستان</strong></a>، گاهی مسئله این است.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-38939690093898094?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com12tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-33090538374974751462010-06-17T03:01:00.009+04:302010-06-19T00:09:12.790+04:30دیروز رمان بیژن و منیژه* را خواندم. در مجموع به نظرم رمان خوبی آمد. درباره‌ی مضمون این رمان خیلی خلاصه این طور می‌توانم بگویم که بیژن و منیژه شرح حکایتی است از دو دوره‌‌ای که سلطه‌ی پدران مقتدر و تملک آن‌ها بر همه چیز حتا بر عشق‌ فرزندان‌شان وجه مشخصه‌ی بارز آن‌ دو دوره است با این تفاوت که در دوره‌ی دوم خدمت‌کاران این پدران همه چیز را مصادره کرده و در دست گرفته‌اند و به نوعی جانشین پدران با شوکت و جلال قبلی شده‌اند.<br /><br />فرزندان چه در سن کودکی و نوجوانی چه در سن جوانی زیر سایه‌ی آن‌ها قرار دارند. زنان و دختران همواره در هر دو دوره، بازیچه‌ای بیش نبوده و نیستند و اختیارشان دست پدر یا جانشینان تازه به دوران رسیده‌‌شان است که مثل بقیه‌ی چیزها آن‌ها را نیز به تملک خویش درآورده‌اند و پسران نیز یا باید راهی غربت شوند و به کل بیگانه و آواره که اگر هم بازگردند همه چیز را از دست داده‌اند یا باید گوشه‌ی عزلتی اختیار کنند و حتا نتوانند از پس خدمت‌کاران حالا مقتدر شده _ نه به خاطر توانایی و استعدادشان بلکه تنها به دلیل برخی تغییر و تحولات سیاسی _ برآیند.<br /><br />فرزندان گیج و منگ‌اند. بیشتر در رویاهایشان یا در نوستالوژی‌های دوران کودکی‌شان سیر و سیاحت می‌کنند و هیچ‌گاه نمی‌توانند از زیر سایه‌ی پدر خارج شوند. حتا رویاهایشان هم نمی‌تواند از آسیب پدران و جانشینان‌شان در امان بماند. آن‌ها نه مانند پدران‌شان نصیبی از پدر شدن می‌برند؛ نه شخصیتی مستقل و منفرد پیدا می‌کنند. آن‌ها در این دنیای دگرگون شده‌ که در آن به جای خانه‌هایی با حیاط‌های سرسبز و پردرخت، ساختمان‌هایی چند طبقه‌ و بی‌قواره سبز شده و کوچه‌های آرام و خلوت، از جمعیت و ماشین و فروشگاه‌های بزرگ مملواند، سرگردان و بی‌هویت‌ در خلسه‌های خود، بدون هیچ افتخار و یا حتا اشتباهی تنها جوانی‌شان را به راحتی از دست می‌دهند...<br /><br />*رمان بیژن و منیژه نوشته‌ی جعفر مدرس صادقی است و نشر مرکز آن را در سال 1387 منتشر کرده است.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-3309053837497475146?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-1144149648382428742010-06-11T22:13:00.003+04:302010-06-11T22:27:12.866+04:30این روزها حالم خوب نیست. به خودم فشار می‌آورم که فراموش کنم خیلی چیزها را. که بگویم خوبم. همه چیز طبیعی است. اصلن گور بابای سیاست. اصلن مگر من یک‌لاقبا می‌توانم کاری کنم. یا هی پیش خودم تکرار کنم نباید سطحی باشی. مشکلات ما ریشه‌ای‌تر است. فرهنگ‌مان باید درست شود و هزار جور فکری که یادم برود همه چیز را. ولی واقعیت این است که بغضی در گلو دارم. سال‌هاست. از شبی زمستانی اواخر دهه‌ی هفتاد که به جرم رفتن به یک سخنرانی در حیاطی کوچک محاصره شده بودیم و بیرون افرادی منتظرمان بودند با رگ‌های ورم کرده که وا اسلاما سرمی‌دادند و مرگ نثارمان می‌کردند تا سال گذشته در خیابان انقلاب که بی‌ذره‌ای شفقت می‌زدند و تار و مار می‌کردند.<br />سالی که گذشت عدالت و مهرورزی‌شان را در اوین و کوی دانشگاه بارها، در کهریزک و کف خیابان‌ها، در سیمای انحصاری دروغ‌پردازشان خوب دیدم. قبلش هم در خیلی جاها می‌شد دید: در قتل‌های زنجیره‌ای، در کشتار سال شصت و هفت و ... ولی این بار جلوی چشمان خودم چهره‌ی واقعی‌شان را تمام قد دیدم. هر چه قبلن زور می‌زدم باور نکنم، بگویم شاید حالا اشتباه شده، شاید عوامل خودسر بوده‌اند، شاید دیگر تکرار نشود و شایدهای دیگر، در سالی که گذشت همه به یکباره جلو چشمانم نقش بر زمین شد.<br />بغضی در گلو دارم. سال‌هاست. که هر چه می‌شکند درمان نمی‌شود که گرفته‌تر می‌شود. تحمل این قفس دروغ و ریا و تزویر و وقاحت سخت‌تر از همیشه شده. کاش اسیر این جبر جغرافیایی نمی‌شدم کاش...<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-114414964838242874?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-69172643046730989872010-06-08T14:56:00.004+04:302010-06-08T15:01:33.181+04:30شرط لازم دموکراسی، سکولاریزاسیون است.<br />من فکر می‌کنم مخالفین این عقیده، قادر نبوده‌اند نه در نظر و نه در عمل خلاف این را نشان دهند. هیچ شاهد مثالی برای حکومت غیرسکولار دموکراتیک در تاریخ سراغ نداریم.<br />البته ممکن است برای رد این نظر که شرط لازم دموکراسی سکولاریزاسیون است به حکومت‌های توتالیتری نظیر حکومت‌های هیتلر و موسیلینی یا احزاب بعث عراق و سوریه اشاره شود که به شدت دیکتاتور و سرکوبگر بوده‌اند؛ اما کسانی که این مثال‌ها را مورد استفاده قرار می‌دهند به دو نکته‌ی عمده بی‌توجهی می‌کنند:<br />یک. درست است که شرط لازم دموکراسی، سکولاریزاسون است اما این تنها شرط نیست. مسلما برای ایجاد یک دموکراسی پایدار عوامل دیگری نیز دخیل هستند. دو عامل مهم دیگر تفکیک قوا و رواداری هستند که در کنار سکولاریزاسیون باید مورد توجه قرار بگیرند.<br />دو. به هیچ وجه نمی‌توان حکومت‌هایی را که بر پایه‌ی نازیسم و فاشیسم شکل گرفته‌اند، سکولار دانست. فاشیسم و نازیسم خود ایدئولوژی‌هایی تمامیت‌خواه‌‌ و متکی بر تبعیض‌اند و مسلما با این طرز تلقی، درست در جهت خلاف ایده‌ی سکولار قرار خواهند گرفت.<br />محمدرضا نیکفر، عقیده دارد سکولاریسم در ایران معادلی است برای "رفع اشکال گوناگون تبعیض". به نظر می‌رسد، چنین توضیحی برای سکولاریسم در ایران، بسیار مفید و مبنایی خواهد بود. ضمن این‌که با این توضیح، حداقل این مفهوم برای‌ مردم ایران دیگر گنگ نیست و موضوع را برای آن‌ها پیچیده و دشوار نمی‌کند. مردم ایران تجربه‌های تلخ متعددی از موارد تبعیض را به وضوح لمس کرده‌اند و این می‌تواند باعث ‌شود پذیرای این رویکرد گردند.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-6917264304673098987?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com10tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-31331487300538063272010-06-07T18:18:00.003+04:302010-06-07T18:29:06.873+04:30"اصول عقاید مسیحی پس از شکستن قید و بندهای دین یهود، مؤلفه‌هایی را از بسیاری منبع‌های دیگر در خود جذب و مستحیل کرد؛ بسیاری جزئیات توحید ناب را کنار گذاشت و در جزئیات شعایرش، مناسک دیگر اقوام مدیترانه‌ای را اقتباس کرد. چنان بود که گفتی مصر انتقامش را از وارثان ایخناتون می‌گرفت.<br />شیوه‌ی کنار آمدن دین جدید با دو وجهی بودن رابطه‌ی پدر _ پسر در جهان باستان درخور توجه است. آموزه‌ی اصلی این دین، بی‌گمان، آشتی با خدای پدر بود؛ پس دادن تقاص گناهی که علیه او صورت گرفته بود؛ ولی روی دیگر رابطه، در پسر جلوه‌گر شد که خود در کنار پدر، خدا شده و در حقیقت جای پدر را گرفته و بدین ترتیب گناه را به دوش گرفته بود. مسیحیت که در اصل دینی پدرمدار بود، دینی پسرمدار شد و گریزی از حذف و عزل پدر نداشت."<br />موسا و یکتاپرستی، زیگموند فروید، ترجمه‌ی صالح نجفی، نشر رخ‌داد نو (صفحه‌ی 177)<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-3133148730053806327?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-81515745907363253702010-06-02T02:08:00.003+04:302011-02-01T12:38:37.510+03:30"اگر کار ما با گذشته تموم شده، گذشته کارش با ما تموم نشده"<br /><a href="http://www.imdb.com/title/tt0175880/">مگنولیا</a><br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-8151574590736325370?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-46183490040602254792010-05-31T15:36:00.004+04:302010-05-31T15:43:22.320+04:30"دارم فکر می‌کنم چه جوری میتونی سی سال رو توی یه سلول کوچیک سپری کنی؛ بیای بیرون و کسانی رو که زندانی‌ات کردن ببخشی."<br />این دیالوگی از فیلم <a href="http://www.imdb.com/title/tt1057500/">اینویکتوس</a> است که در مورد نلسون ماندلاست. به راستی ماندلا شایسته‌ی بزرگی و احترام است یا آن‌که گفت: اگر ما از همان ابتدا همه‌ی قلم‌ها را شکسته بودیم و چوبه‌های دار در میدان‌های بزرگ برپا کرده بودیم و ...<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-4618349004060225479?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-23993165057321256352010-05-31T02:00:00.005+04:302010-05-31T16:11:47.333+04:30ایمان مفهومی است که کاربردی وسیع دارد. این وسعت کاربرد باعث می‌شود مباحث پیرامون این مفهوم با سوتفاهم‌هایی مواجه شود. به نظر من نوع مواجهه و بحث در این پهنه‌ی وسیع ما را به این‌جا می‌رساند که به جای ایمان از ایمان‌ها استفاده کنیم. یا به عبارت دیگر میان انواع ایمان و سطوح به‌کارگیری هر یک تمایز قائل شویم. این تمایز به این دلیل حائز اهمیت است که ما را از صدور یک حکم کلی در جانب‌داری یا طرد ایمان بدون در نظر گرفتن جزئیاتش بر حذر می‌دارد.<br />در مواجهه با ایمان‌ها و انتخاب ایمانی خاص از میان آن‌ها این عقل است که نوع ایمان را مشخص می‌کند. (از لفظ "در مواجهه" در این عبارت برای تمایز میان ایمانی که صرفا بر اساس اتوریته‌ها شکل می‌گیرد و می‌توان آن را ایمان قبل از اندیشه‌ورزی نامید با ایمان پس از اندیشه، استفاده کرده‌ام)<br />وقتی تمام حقیقت در اختیار ما نیست و ظرفیت‌های خردورزی را که بر پایه‌ی شواهد موجود و تبیین‌های عقلانی است ناکافی می‌دانیم، به ناچار مجبوریم دست به دامان ایمان شویم. در این صورت دو روش پیش روی ماست. یکی ایمان آوردن به یک بسته‌ی پیشنهادی که قابلیت تغییر چندانی ندارد و دیگری ایمان به شکلی که می‌توان آن را "ایمان باز" خواند. (مسلما این نوع تقسیم‌بندی به معنای نفی تقسیم‌بندی‌های دیگر نخواهد بود)<br />منظور از ایمان به یک بسته‌ی پیشنهادی (که البته در بسیاری از موارد بنا به دلایل مختلف چندان پیشنهادی نیز به نظر نمی‌رسد) همان ایمان به یکی از ادیان تاریخی موجود است. البته در اصل این نوع ایمان‌گرایی اغلب بر اساس تاثیر و تاثرات محیطی و یا جبر و اجبارهایی بر پیروان آن‌ها تحمیل شده و می‌شود ولی جبر و اجبار به خودی خود نمی‌تواند نشان‌دهنده‌ی نامطلوب بودن این ادیان به شکلی کلی باشد. چنان‌که برخی بعد از اندیشه‌ورزی‌ صادقانه به این نتیجه می‌رسند که در مجموع رجوع به این سنت‌ها از مطلوبیت بیشتری برخوردار است و در نتیجه این بسته‌ی پیشنهادی را می‌پذیرند و حتا برای دیگران نیز تجویز می‌کنند.<br />اما منظور از اصطلاح "ایمان باز" که ظاهرا تازه می‌نماید چیست؟ "ایمان باز" ایمانی است که نمی‌توان آن را در قالب هیچ یک از ادیان تاریخی یافت و البته این لزوما به معنای یک تضاد و تقابل کامل میان ایمان باز و ایمان بسته نیست. ایمان باز ایمان به مفاهیم به شکلی مجزاست. در این نوع ایمان می‌توانیم آزادانه به چیزهایی ایمان بیاوریم بدون آن‌که نیاز باشد الزاما چیزهایی دیگر را که به هیچ روی قادر پذیرفتن‌شان نیستیم، داخل ایمان‌مان کنیم. "ایمان باز" ما را قادر می‌سازد ضمن ایمان داشتن به مفاهیمی هم‌چون صداقت، رواداری، کمک به دیگران و... از نفی دیگران و حق مطلق دانستن خود نیز رها شویم.<br />با در نظر گرفتن این نکته که زندگی بشر بر واقعیات و ارتباطات پیچیده‌ای استوار گردیده که در جوامع مختلف موجود است و هیچ اندیشه‌ی بشری نیست که بتوان آن را از هر جهت کامل دانست، می‌توان معایب و مزایای این دو نوع ایمان را سنجید. در نتیجه باید اذعان کنیم که در عمل انتخاب ما همواره بر پایه‌ی نوعی مصلحت سنجی استوار خواهد بود. این‌که در نهایت کدام انتخاب منفعت و مصلحت فردی و جمعی ما را بهتر تامین می‌کند، خود نیاز به یک بررسی و کنکاش عمیق دارد و شاید نتوان برای آن نیز پاسخی صد در صد قطعی یافت.<br />با توجه به مواردی که در مورد ایمان و انواعش برشمرده شد، می‌توان از بی‌ایمانی نیز دفاع کرد. زیرا وقتی ما از ایمان‌ها سخن می‌گوییم می‌توانیم از بی‌ایمانی‌ها نیز سخن بگوییم. هر کس در مقابل ایمان یا ایمان‌هایی که دارد بی‌ایمانی‌هایی نیز دارد. از این منظر همه‌ی ما نسبت به خیلی چیزها بی‌ایمان‌ایم. بی‌ایمانی در مواردی اهمیتی به مراتب بالاتر از ایمان دارد. به عبارتی جنبه‌ی سلبی صرف نیست و خود به نوعی ایمان مبدل می‌شود.<br />می‌توان یک مدل مثلثی در نظر گرفت که قاعده‌ی آن خردورزی یا تعقل است و دو ضلع دیگرش ایمان و بی‌ایمانی. به نظر می‌رسد تمام مکاتب و نظریه‌ها از این مدل پیروی می‌کنند و اختلاف‌ها در اندازه‌ای است که هریک برای اضلاع این مثلث پیشنهاد کرده‌اند و چنان‌چه به هر دلیلی تغییری در هر یک از این اضلاع رخ دهد می‌تواند بر تغییر اندازه‌ی سایر اضلاع نیز تاثیر بگذارد.<br /><br />پی‌نوشت: مدتی پیش فیلم <a href="http://www.imdb.com/title/tt0079944/">استاکر</a> تارکوفسکی را دیدم و مساله‌ی ایمان دوباره ذهنم را به خود مشغول کرد. در خلال گفتگویی با دوست خوبم <a href="http://ataoist.blogspot.com/">مانی</a> او نیز در این زمینه شاید با رویکردی متفاوت نظرات جالب و بدیعی داشت که امیدوارم به شکل مکتوب هم درآوردشان. در نهایت برای آن‌که اثری از این دوره‌ی نیمه‌فکری! برجای بگذارم این مطلب نوشته شد.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-2399316505732125635?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-87998539197701601742010-05-17T02:30:00.002+04:302010-05-22T16:48:16.974+04:30خواهر کوچولویم نیامده رفته بود. نمی‌فهمیدم. نه آمدنش را فهمیدم که ذوق کنم نه رفتنش را که بشکنم. معلم کلاس اولم درباره‌ام به پدرم گفته بود: حمید همیشه زیر میز است و دنبال چیزی می‌گردد. چیزی که یادم می‌آید این بود که من در کلاس نبودم. اصلن هوش و حواسم به حرف‌های معلم‌ها نبود. برایم جای تعجب است که با این وضعی که من در هپلوت سیر می‌کردم چطور جز شاگردهای خوب کلاس هم می‌شده‌ام.<br />یادم نمی‌آید اصلن با کسی دعوایم شده باشد. کاری به کار کسی نداشتم. نه با کسی دشمن می‌شدم نه با کسی دوست. برای خودم در عوالم دیگری بودم. تا چهارم ابتدایی که نیک‌خلق با من دوست شد. او با من دوست شده بود اما من نمی‌فهمیدم که با او دوستم. او سال بعد از مدرسه‌ی ما رفت. فکر می‌کنم کلن از ایران رفتند و من دیگر هیچ‌وقت ندیدمش. شاید او تنها دوستم در دوران ابتدایی بود. یادم می‌آید چند بار جلو خانه‌شان گل‌کوچیک بازی کردیم. یک بار بعد از گل‌کوچیک به خانه‌شان رفتم. تلویزیون کارتون رابینهود داشت. با هم نشستیم و تماشا کردیم. چهره‌ی مهربان خواهر بزرگش در خانه‌شان برایم بسیار جذاب بود. ظاهرن آن روز عصر خیلی به من خوش گذشته بود که تصویرش به یکی از ماندگارترین تصاویر ذهنی‌ام تبدیل شده است. این تصویر را بعدها کشف کردم. درست نمی‌دانم کی. اما دوستی‌ام را با نیک خلق سال بعدش که دیگر نبود تازه متوجه شدم.<br />سال‌های سال گذشته. من تغییر چندانی نکرده‌ام. هنوز هم گیج می‌زنم و در عوالم خودم غوطه‌ورم. هنوز هم چیز‌هایی اتفاق می‌افتند و من هنوز مثل آمدن و رفتن خواهرم و آمدن و رفتن نیک‌خلق خیلی دیر متوجه‌شان می‌شوم.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-8799853919770160174?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-64788060857705800692010-05-12T04:34:00.003+04:302010-05-12T04:38:52.377+04:30نمی‌دانم درست یا غلط بودنش را ولی خیلی وقت‌ها احساس می‌کنم، تحلیل‌ها و گفتگوهایی که در عرصه‌های گوناگون جامعه‌ی ایران روی می‌دهد، عمدتن به طرز شگفت‌آوری در نوعی بافت پیچیده‌ گرفتار می‌شوند به طوری که گاهی یک مسئله‌ی مشخص و ساده تبدیل به یک معضل لاینحل و کلافی سردرگم می‌شود. چنان که در تشخیص یک عینیت مشخص که قابل مشاهده و توصیف است به بی‌راه‌هایی می‌رویم که از درک واقعیت، آن گونه که هست عاجز می‌شویم و گاه یک مفهوم انتزاعی صرف، آن چنان برای‌مان ملموس می‌شود که آن را واقعیتی غیر قابل انکار در نظر می‌گیریم و تمام تحلیل‌هایمان را بر آن استوار می‌کنیم.<br />اگر این احساس درست باشد، به نظر می‌رسد می‌توان اسم این فرهنگ‌ را فرهنگ سورئالیستی گذاشت! خصوصیات دیگری نیز وجود دارد که باز هم بیشتر این ایده را تقویت می‌کند.<br />یکی همان چیزی است که زیاد آن را شنیده‌ایم: این‌که ما ملتی هستیم که حافظه‌ی تاریخی‌اش ضعیف است. بی‌حافظه بودن، نشناختن درست زمان و مکان را به همراه دارد. عدم تعین زمانی و مکانی هم که از مشخصه‌های سورئالیسم است.<br />غوطه‌ور شدن در ذهنیت‌ها و دور شدن از عینیت نیز از دیگر شواهد این ایده می‌تواند باشد. برای ذهنیت‌گرایی‌مان کافی است توجه کنیم که پایه‌های فرهنگی‌مان عمدتن بر پایه‌ی شعر بنا شده و همان طور که می‌دانیم عنصر اصلی‌ شعر خیال‌پردازی است. از طرفی عرفان هم که یکی از مهم‌ترین و شاید تاثیرگذارترین جریانات فرهنگی در ایران بوده ماهیتی به شدت انتزاعی و کمال‌گرا دارد.<br />خیر مطلق و شر مطلق را هم که امیدوارم حداقل دیگر معرف حضورمان باشد، چیزی است که البته جز در انتزاع نمی‌توان پیدایش کرد. مولفه‌ی فرهنگی غیراخلاقی‌ای که متاسفانه گریبان‌گیرمان است و البته کمال‌گرایی نیز یکی از محصولات این طرز فکر است.<br />از طرفی به نظرم می‌آید سورئالیست‌ها هم آدم‌های کمال‌گرایی باشند؛ کما‌ل‌گرایی‌شان را از فرارشان از واقعیت و مخدوش کردن آن می‌توان حدس زد.<br />حالا با این صغرا و کبراهایی که کنار هم چیدم، فکر کنم خیلی بی‌راه نگفته باشم که فرهنگ ما به نوعی یک فرهنگ سورئالیستی است و همه‌ی اتفاق‌های جاری در این فضای فرهنگی قابلیت آن را دارند که به یک راز پیچیده و گیج‌کننده تبدیل شوند درست مثل فیلم‌های پیچده‌ی دیوید لینچ.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-6478806085770580069?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-41542781278428206152010-04-18T21:37:00.003+04:302010-04-18T21:42:55.774+04:30امروز کتاب "<strong>مفهوم کلی تاریخ</strong>" کالینگوود را شروع کردم به خواندن. بد ندیدم قسمتی از مقدمه‌ی این کتاب را به شکلی خلاصه و ساده این‌جا بگذارم:<br />تارخ چیست؟<br />تاریخ درباره‌ی چیست؟<br />روش مطالعه‌ی تاریخی چگونه است؟<br />و اصولا تاریخ برای چیست؟<br />برای پاسخ به سوالاتی از این‌دست، پاسخ‌دهنده باید دو شرط اساسی داشته باشد:<br /><br />1 ـ پاسخ‌دهنده باید <strong>مورخ باشد؛</strong> در مدرسه یا دانشگاه تاریخ خواندن کسی را مورخ نمی‌کند بلکه برعکس چنین شخصی فردی کاملا نامناسب برای پاسخ به این سوالات است زیرا اولا تجربه‌ی تفکر تاریخی چنین شخصی سطحی است. ثانیا این تجربه کهنه است به این دلیل که کتب درسی عموما بر پایه‌ی مواد خامی نوشته شده‌اند که اکنون دیگر تازه نیستند و ثالثا کتب درسی طوری نوشته می‌شوند که این توهم را در افراد دامن می‌زنند که امور، وضع ثابت و حل‌شده‌ای دارند در صورتی که این نگاه جزمی به امور تاریخی نادرست است.<br /><br />2 ـ پاسخ‌دهنده باید در مورد موضوعات تاریخی <strong>تامل کرده باشد</strong>. به عبارت دیگر مورخ باید به نوعی فیلسوف باشد. البته باید بدانیم که در این زمینه در درجه‌ی اول آگاهی از تاریخ و تجربه قرار دارد و بعد تامل درباره‌ی آن.<br /><br />و در ادامه، کالینگوود خود به سوالات بالا این‌گونه پاسخ می‌دهد:<br /><br /><strong>تاریخ چیست؟</strong> تاریخ نوعی پژوهش است و نوعا به آن‌چه علم می‌نامیم تعلق دارد به این معنا که به وسیله‌ی آن پرسش‌هایی را مطرح می‌کنیم و به آن‌ها پاسخ می‌دهیم.(اصولا علم از معرفت ما نسبت به نادانی‌مان شروع می‌شود؛ البته نه نادانی ما نسبت به هر چیز بلکه نادانی ما نسبت به چیزی معین). کالینگوود در مورد تاریخ در این مرحله به همین اکتفا می‌کند.<br /><br /><strong>موضوع تاریخ چیست؟</strong> کرده‌ها؛ افعال آدمیان که در گذشته انجام شده است.<br /><br /><strong>روش مطالعه‌ی تاریخی چگونه است؟</strong> روش تاریخ اساسا عبارت است از تفسیر مدارک یا اسناد، و سند چیزی است موجود و حاضر.<br /><br /><strong>و سرانجام این‌که تاریخ برای چیست؟</strong> احتمالا این دشوارترین سوال در این میان است. پاسخ کالینگوود این است: تاریخ برای خودشناسی انسان است. در این‌جا شناختن خویشتن به معنای شناختن شخصی و چیزهایی که او را از بقیه متمایز می‌کند نیست بلکه به این معناست که اولا بدانید: انسان بودن چیست؟؛ ثانیا بدانید: بودن آن نوع انسانی که شما هستید چیست؟؛ و ثالثا بدانید: بودن آن نوع انسانی که شما هسنید و هیچ‌کس دیگر نیست چیست؟<br />خودشناسی یعنی این‌که بدانید چه می‌توانید بکنید؟ و تنها سرنخ انسان برای آن‌که بداند چه می‌تواند بکند چیزی است که کرده است یعنی مطالعه‌ی تاریخ. بنابراین ارزش تاریخ آن است که به ما می‌آموزد انسان چه کرده است و به این ترتیب انسان چیست.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-4154278127842820615?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-42010165536787794542010-04-16T00:48:00.001+04:302010-04-16T00:50:04.144+04:30مخمصه‌اي است برای چیزی گرفتار شدن که قاعدتن می‌بایست از حقوق طبیعی‌ات قلمداد می‌شد اما مخمصه‌ی سخت‌تری است که برای هیچ چیز گرفتار و عاجز شوی. این‌جاست که آدم دلش فرار می‌خواهد.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-4201016553678779454?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-88373002968116419482010-03-28T15:49:00.002+04:302010-03-28T15:53:06.702+04:30تا به حال به این فکر کرده‌اید که چرا زبان اغلب روشن‌فکران ما در مورد یکدیگر این‌قدر زننده است؟ <br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-8837300296811641948?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-35487234277574543902010-03-24T00:19:00.005+04:302010-03-24T03:03:14.643+04:30آزادی مطلق در خلأ معنا می‌شود که بی‌معناست! اگر محدودیت‌های طبیعی و محدودیت‌های انسانی که برای خودمان تعریف کرده‌ایم و اغلب خود را ملزم به آن‌ها می‌دانیم را از آزادی کسر کنیم به یک تعریف از آزادی نزدیک می‌شویم که قابل تصور خواهد بود. بنابراین آزادی با واقعیت آن طور که هست نسبت مستقیم دارد.<br />برخی واقعیت‌ها که ظاهرن چندان تاثیری بر میزان آزادی‌های ما ندارند، بالقوه منعطف‌اند و قابل انقباض و انبساط اما اغلب این طور به نظر می‌رسد که برآیند تبیین‌ها و توصیف‌هایی که از واقعیات می‌شود در کوتاه مدت تقریبن ثابت هستند. بنابراین آزادی‌های متناسب با آن‌ها نیز تغییر چندانی نمی‌کنند. ضمن این‌که محدودیت‌هایی مانند طرح ژنتیکی خاص هر کس و تجربه‌های دوران کودکی و تاثیر آن‌ها بر ناخودآگاه افراد دایره‌ی آزادی های افراد را کوچک‌تر می‌کند.<br />با این همه باز هم شاید بر روی کاغذ آزادی‌ها و انتخاب‌های ما حتا با حذف محدودیت‌های طبیعی و انسانی، چندان بد نباشد اما عملن وقتی با خود زندگی روبرو می‌شویم و می‌خواهیم معقولانه زندگی کنیم، می‌بینیم که آزادی‌مان محدود به چیزهایی سطحی است. امروز یک ساعت بیشتر استراحت کنم یا نه؟ آخر هفته کوه بروم یا نه؟ سال نو را به فلان دوست قدیمی تبریک بگویم یا نه؟ و از این قبیل اختیارات. البته در زندگی لحظاتی نیز فرا می‌رسد که می‌توانیم تاثیر و قدرت واقعی انتخاب‌مان را به وضوح درک کنیم. انتخاب رشته‌ی تحصیلی، شغل و یا همسر از این قبیل هستند. هر چند شاید گفته شود که در این موارد هم قدرت انتخاب‌ها عمومن بالا نیست اما مسلمن حتا با قدرت انتخاب بسیار محدود، تفاوت‌ها باز هم می‌تواند چشم‌گیر باشد. ضمن این‌که ما از قبل می‌توانیم خود تا حدی با انتخاب‌های کوچکی که داشته‌ایم، قدرت انتخاب‌های بعدی‌مان‌ را تعیین کنیم.<br />در یکی از پست‌هایم مطلبی با عنوان "روی هوا حرف زدن" نوشتم و نتیجه‌ای که از آن گرفتم این بود که نمی‌شود کاملن فلسفی و ذهنی با مسائل روبرو شد و باید هر چیز در میدان عمل به آزمون گذاشته شود. در مورد آزادی و فلسفه‌هایی که می‌توان پیرامون این مفهوم در نظر گرفت نیز این مطلب صادق است. دیشب فیلم <a href="http://www.imdb.com/title/tt1193138/">Up in the air </a>را که دیدم، دوباره به آزادی و فلسفه‌ی زندگی و روی هوا بودن فکر کردم.<br />ماجرای فیلم مذکور در فضای خاص آمریکا بعد از بحران مالی اخیر و رکود بی‌سابقه‌ای که منجر به اخراج کارگران و کارمندان بسیاری از کار شد، در جریان است. شغل شخصیت اصلی فیلم هم در ارتباط با این وضعیت است. او با هواپیما به شهرهای مختلف آمریکا سفر می‌کند و در شرکت‌های مختلف، خبر اخراج کارکنان را به آن‌ها ابلاغ و با آن‌ها صحبت می‌کند تا با این مسئله بتوانند راحت‌تر کنار بیایند.<br />این‌جا قصد ندارم، داستان فیلم را کامل تعریف کنم. بیشتر قصدم تمرکز روی شخصیت اصلی فیلم است. شخصیت اصلی این فیلم برای خود فلسفه‌ای در زندگی دارد به این مضمون که: "خود را تا جایی که می‌توانی متعهد نکن" و در همین راستا او دوست ندارد در یک جای ثابت زندگی کند و خانه‌ای شخصی برای خود داشته باشد و یا علاقه‌ای به ازدواج و یا حتا عشق به شکلی که متضمن تعهد باشد، از خود نشان نمی‌دهد. وطنش آن‌طور که خود می‌گوید روی هواست که این عبارت هم به نحوه‌ی خاص زندگی‌اش اشاره دارد و هم به فلسفه‌ی زندگی‌اش.<br />فارغ از این‌که در فیلم چه اتفاقی برای این شخصیت می‌افتد، می‌خواهم این نحوه‌ی زندگی را که نامعمول می‌نماید با نحوه‌ی معمولی آن که اکثر مردم برمی‌گزینند، مقایسه کنم و در این مقایسه بر روی مفهوم آزادی بیشتر متمرکز شوم.<br />در زندگی‌های عادی داشتن یک خانه، ازدواج، بچه‌دار شدن و بعد نوه‌دار شدن و در میان اعضای خانواده دوران کهولت را سپری کردن روند معمول است و اکثر مردم ناخودآگاه به این مسیر و بهتر انجام دادنش فکر می‌کنند. همه‌ی این مراحل علاوه بر وابستگی‌هایی که ایجاد می‌کنند، دردسرها و سختی‌هایی را نیز به وجود می‌آورند و شخص متعهد است که این سختی‌ها را بپذیرد و با هر جان‌کندنی از این مسیر عبور کند.<br />می‌شود از کسی که چنین مسیری را می‌خواهد طی کند پرسید: که چی؟ هدف شما از این کارها چیست؟ در هر حال آدم تنها می‌میرد و قرار نیست کسی با آدم بمیرد و اگر هم بمیرد فایده‌ای ندارد. آدم می‌تواند پول دربیاورد و بهترین زندگی را برای خود درست کند و از لذت‌های دیگر هم بهره‌مند شود ولی خود را این قدر زیر بار تعهد نبرد. یعنی فلسفه‌اش فلسفه‌ی شخصیت اصلی این فیلم باشد. چنان‌چه هدف آزادی بیشتر باشد با در نظر نگرفتن فاکتورهای احتمالی دیگر، ظاهرن با داشتن این فلسفه ما آزادتریم.<br />دو نکته در این‌جا به ذهن من می‌رسد: نکته اول: اگر آزادی بیشتر را به عنوان هدف برگزینیم این هدف قابل دسترسی نیست. بنابراین بهتر است هدف را به این فرو بکاهیم که می‌خواهیم تا حد امکان آزادتر زندگی کنیم. البته این هدف اگر به عنوان تنها هدف ما در زندگی باشد، در سراشیب سقوط قرار می‌گیریم و امکان خطرآفرینی برای خود و دیگران در ما پدید می‌آید. نکته دوم: آزادی بیشتر و کمتر زیر بار تعهد رفتن بیشتر یک تصور انتزاعی است و در عمل معلوم نیست وقتی ما ظاهرن آن آزادی را در اختیار داشتیم، به رضایتمندی دست پیدا کنیم. چه بسا واقعیت بیرونی و درونی‌مان طور دیگری باشد که دست‌یابی به آن آزادی نتواند آن احساس مورد انتظار را در ما برآورد. انسان ذاتن موجودی پیچیده و پاردوکسیکالی است بنابراین نمی‌توان یک بعدی و به دور از سایر واقعیات به این قضیه نگاه کرد.<br />در نهایت من فکر می‌کنم، از بعد نظری و روی کاغذ هر دو فلسفه‌ای که برای زندگی مطرح شد، روی هواست اما در عمل این واقعیت است که بیشتر فلسفه‌ی اشخاص را می‌سازد. این به معنای بی‌تاثیر بودن فلسفه و نظریه‌پردازی نیست. فلسفه‌ها و نظریه‌ها بالقوه چشم‌اندازی پیش روی ما می گذارند که می‌تواند روزی بالفعل شود ولی نه به این صورت که تا یک چیزی در ذهن ما شکل گرفت و بعد روی کاغذ آمد و حتا ظاهرن منطقی بود، قابلیت اجرا هم داشته باشد.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-3548723427757454390?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-60389249085390501272010-03-21T20:00:00.001+03:302010-03-21T20:30:17.997+03:30امروز اولین روز بهار بود و قاعدتن طبق رسم و رسومات ایرانی می‌بایست در کار دید و بازدید اقوام و آشنایان و عیدی گرفتن و عیدی دادن و بگو و بخند و این‌ها می‌بودم ولی من برعکس اولین روز بهار را گوشه‌ای نشستم و به دور از جمع، وقتم را به تماشای فیلم و پرسه زدن در اینترنت و بعدش فرو رفتن در خودم گذراندم.<br />فرو رفتن در خود برای این بود که نرفته بودم قاطی جمع شوم. یک کار تکراری شاید برای توجیه و تسلای درونی. مدتی به خودم و هویت ایرانی‌ام فکر کردم. به این فکر کردم که من به عنوان یک ایرانی چه پشتوانه‌ی عمیقی از یک فرهنگ چند هزار ساله را پشت سرم دارم. منظورم یک چیز انتزاعی صرف نیست که در تاریخ باید دنبالش بگردیم، منظورم همان فرهنگ ساری و جاری فعلی است که نتیجه و ملغمه‌ای است از آن‌چه تا به حال بر ما گذشته و ناخودآگاه و ناگزیر و طبیعتن مثل سایرین، الگوهای رفتاری‌ام به شدت تحت تاثیرش بوده است. البته این نه به آن معناست که من کاملن مطابق الگوهای رفتاری این فرهنگ عمل می‌کنم که در این صورت می‌بایست در مراسم دید و بازدید می‌بودم بلکه به این معنا که شخصیت و هویت درونی‌ام که ایرانی است طوری عجین من است که حتا اگر متضاد این فرهنگ عمل کنم باز بیخ خرم را می‌گیرد و آزارم می‌دهد. البته همان‌طور که اشاره کردم این یک امر طبیعی است.<br />ولی اگر من ایرانی‌ام و ناخودآگاهم و الگوهای رفتاریم مطابق با آن، ایرانی است، پس مشکل چیست؟<br />شاید بخشی از مشکل در تقابلی است که میان خودآگاه و ناخودآگاهم وجود دارد. در حالی که در ناخودآگاهم به شدت وابسته و منزه‌طلبم، خودآگاهم بر این تاکید می‌کند که باید مستقل و راحت‌تر باشم. منزه‌طلبی چیزی است که مرا رنج می‌دهد. چیزی که نمی‌گذارد به هیچ کاری ادامه دهم؛ وادارم می‌کند از این شاخه به آن شاخه بروم و همه چیز را سرانجام نیمه کاره رها کنم. از طرف دیگر وابستگی از درون مرا نابود می‌کند. من در میان جامعه و خانواده‌ام گم شده‌ام. به شدت تحت سلطه‌ی آن‌ها هستم. مخصوصن خانواده مرا آزار می‌دهد. این طور نیست که خانواده به من زور بگوید. امر و نهی کند یا من دربست مطیعش باشم. من تحت سلطه‌ی ظاهری نیستم. در واقع نوع هژمونی فرهنگی ـ گفتمانی خانواده و جامعه‌ی اطرافم که در تضاد با خودآگاهی من است، باعث می‌شود در موضع ضعف قرار بگیرم. طغیان من هم چیزی از این هژمونی نمی‌کاهد و در نهایت تنها به شکستن بیشترم می‌انجامد.<br />درباره‌ی این هویت ایرانی همان‌طور که گفتم، فکر می‌کنم بسیار عمیق است اما کیفیت این عمق و پیچیدگی‌های خاصش چیزی نیست که بتواند مرا ارضا کند. خواندن چند کتاب و مقاله و یا فیلم متعلق به فرهنگ و فلسفه‌ی غرب نه این‌که در این مسئله موثر نبوده باشد ولی من فکر می‌کنم مسئله‌ی من بسیار فراتر از این‌هاست. این احساس از خیلی قبل‌ها در من بوده هر چند به شکلی ناشناخته‌تر. این شکاف و نارضایتی معلول چیزهایی در این فرهنگ است که همواره مرا آزار داده. چیزهایی که احتمالن هم‌دست خلق و خوی غریزی‌‌ام شده و مرا از این متن به حاشیه رانده است.<br />می‌ترسم بیش از این در این‌چنین فردیت متناقض‌گونه‌ای فرو بروم و به تدریج آن‌چنان حساس و آسیب‌پذیر شوم که سرانجامی تلخ برایم به ارمغان بیاورد. می‌خواهم هر طور شده از چنگ این منزه‌طلبی و وابستگی خودم را خلاص کنم. می‌خواهم بتوانم شکاف عمیق درونم را که مرا دچار تناقض‌هایی هولناک می‌کند، کم‌تر کنم و خلاصه در یک کلام: می‌خواهم خودم باشم.<br />چیزی که در حال حاضر به ذهنم می‌رسد و آن را تنها راه پیش روی خود می‌دانم، دور شدن از خانواده است.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-6038924908539050127?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-10632576206786199052010-03-19T22:32:00.004+03:302010-03-20T01:36:06.867+03:30یک بار دیگر من و نوروز و سالی که گذشت و سالی که می‌آید. همیشه نوروز که می‌رسد ناخودآگاه، بایدهایی در ذهنم نقش می‌بندد که معمولن بعد از مدتی به دست فراموشی‌شان می‌سپارم امسال اما یک باید را اول از همه می‌آورم، امیدوارم حداقل همین یکی فراموشم نشود:<br />باید که سعی کنم این باید‌هایم را فراموش نکنم:<br />باید سعی کنم رفتار دیگران را جدای از متن‌شان قضاوت نکنم؛ آن‌ها را با متن‌شان ببینم.<br />باید سعی کنم اگر جاهایی زندگی سخت می‌شود، ناامید نشوم و همیشه هشیار این باشم که هر لحظه از زندگی تجربه‌ی یکتایی است که راه امیدواری در آن هر چند مخصوص ولی باز است.<br />باید سعی کنم سبز بودن را برای ایرانم بیشتر یاد بگیرم و یاد بگیرم، آهسته و پیوسته رفتن در این مسیر را.<br />باید سعی کنم برای سبزاندیش‌تر بودن، متن‌های جامعه‌ام را بهتر و بیشتر بشناسم.<br />باید سعی کنم برای ساختن آینده‌ و ساختن با تنهایی‌ها و سختی‌های این ساختن، بهتر و بیشتر کوشش کنم.<br />و باید سعی کنم سپاسگزار و قدردان همه‌ی آن‌هایی باشم که قلب‌های‌شان برای دردهای مشترک‌مان تپیده و خواهد تپید.<br />هر روزتان نوروز و نوروزتان پیروز.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-1063257620678619905?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-56121449384692552432010-03-11T00:19:00.007+03:302010-03-11T03:29:34.694+03:30یکی از موضوعاتی که در مباحث فلسفی مطرح می‌شود، بحث هویت (identity) است. در این بحث، با دو اصطلاح "شخص" و "انسان" سر و کار داریم. (هر چند در تداول روزمره و خارج از مباحث فلسفی این دو را معمولن هم‌ارز تلقی می‌کنیم.)<br />اصطلاح "شخص" را بر مبنای حیات ذهنی، حافظه و خودآگاهی تعریف می‌کنند و در نتیجه این مفهوم به ویژگی‌های فیزیکی مربوط نمی‌شود. در سوی دیگر، اصطلاح "انسان" بر اساس حیات بیولوژیکی‌اش تعریف می‌شود و بنابراین به صورت ساده می‌توان این مفهوم را معادل "حیوان دو پا" در نظر گرفت.<br />همان‌طور که مشخص است این دو مفهوم در نقطه‌ی مقابل هم قرار می‌گیرند و استفاده از هر کدام برای توضیح مفهوم "هویت"، نتایج متفاوتی در بر خواهد داشت.<br />اگر بر اساس مفهوم "شخص" هویت را تعریف کنیم، ناگزیر خواهیم بود به امری انتزاعی متوسل شویم. به نظر می‌رسد مفاهیم انتزاعی معمولن ما را دچار مشکلات پیچیده‌ای می‌کنند. در این مورد از یک طرف ذهن و حافظه‌ غیرقابل اطمینان هستند و احتمال آن می‌رود که در معرض فراموشی و یا مسائل مختلف دیگری قرار بگیرند و از طرف دیگر این امکان نیز وجود دارد که به انگیزه‌های گوناگون، حیات ذهنی یک نفر توسط دیگران با اتهاماتی نظیر خودآگاهی کاذب، مسخ‌شدگی، توهم، دیوانگی و جنون مواجه و این گونه راه برای پایمال کردن حقوق اشخاص فراهم گردد. در هر صورت وقتی شخصیت شما زیر سوال برود، به احتمال فراوان نتیجه‌اش ‌این خواهد بود که باید مستوجب محرومیت‌هایی ‌شوید. البته مشخص است که مبنای قضاوت نیز بر این اساس، ملاک‌های انتزاعی بوده و در واقع این همان چیزی است که ما را دچار مشکلاتی جدی خواهد کرد.<br />اما در مورد مفهوم "حیوان دو پا" نمی‌توان بر اساس ملاک‌های ذهنی نظر داد و این‌گونه برچسب‌های کاذب یا مسخ‌شده و مجنون بر روی آن زد. در این‌جا صرفن با ساختاری بیولوژیک روبرو هستیم و مجنون بودن افراد نیز تنها با آزمایش‌های پزشکی بر روی دستگاه عصبی‌شان و پی بردن به اختلال در آن ثابت می‌شود نه به واسطه‌ی اظهارات و اعمالشان. دارا بودن یک نوع طرز تلقی خاص و بحث برانگیز دلیل بر دیوانگی نیست. با این دیدگاه دیگر نمی‌توان گفت: "انسان‌تر" چرا که دیگر نمی‌توان گفت: "حیوان با دو پاتر". حقوق "حیوان دو پا" فارغ از طرز تفکر و یا ایدئولوژی‌اش‌ تعریف می‌شود. دارا بودن یک ایدئولوژی خاص نمی‌تواند چیزی بر مفهوم "حیوان دو پا" بیفزاید یا از آن کم کند.<br />اما در مورد "حیوان دو پا" نیز کارمان بدون مشکل نیست چرا که به نظر می‌رسد با این نوع نگاه به مسئله‌ی هویت، از تمامی مفاهیم انتزاعی بشری جدا می‌شویم؛ مفاهیمی که بر پایه‌ی ویژگی خاص بشر یعنی قدرت تعقل و تفکر شکل گرفته و وجه تمایزی میان ما و حیوانات دیگر پدید آورده‌ است. آیا سزاوار است تمامی این مفاهیم را نادیده بگیریم و حقوق بشر را تنها بر اساس هویت "حیوان دو پا" تعریف کنیم؟<br />با توجه به این ملاحظات، سرانجام کدام اصطلاح باید مبنای ما برای احراز هویت‌مان و حقوق مترتب بر آن قرار بگیرد؟ آیا راه بینابینی هم وجود دارد؟<br />شاید تعریف ارسطو که انسان را "حیوان ناطق" تعریف می‌کرد، یک پاسخ قدیمی و راه‌گشا برای سوال بالا باشد.<br /><br />یک توضیح: این پست را تقریبن بر اساس فصل سوم کتاب "فلسفه به زبان ساده" (وجود و این‌همانی اشخاص) نوشته‌ی جنی تیچمن و کاترین اوانز نوشته‌ام.<br />پس‌نوشت: بهتر است این نکته را هم اضافه کنم که این تعاریف بر اساس برخی نظرات ارائه شده و چه بسا در خیلی جاها اصطلاح "شخص" را به شکلی دیگر و مثلن آن را بر اساس تعریف ارسطو از انسان تعریف کرده‌اند.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-5612144938469255243?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-32353582552549336592010-03-04T23:08:00.003+03:302010-03-04T23:22:18.116+03:30این جمله که "روی هوا نمی‌شود حرف زد" یعنی چه؟ مسلمن معنایش این نیست که اگر از زمین جدا شویم، قادر به حرف زدن نیستیم! ولی واقعن چرا این جمله را به کار می‌بریم؟ جواب دوری‌ای که می‌توان داد این است که خب هر حرفی باید دارای مبنایی باشد. ولی "روی هوا حرف نزدن" را می‌توان معادل همان "مبنا داشتن" دانست با این تفاوت که "روی هوا حرف نزدن" بار معنایی عامیانه‌ا‌ی دارد. جواب دیگری هم که ممکن است بدهیم این است که حرف باید منطقی داشته باشد که باز هم شکل دیگر دو اصطلاح قبلی را به کار برده‌ایم.<br />این‌جا سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا غیر از این است که در هر بحثی سلسله‌ای از گزاره‌ها می‌بایست منطق بحث را شکل دهند و ناگزیر اگر رشته را دنبال کنیم، به یک سرسلسله می‌رسیم که ناچاریم آن را در بهترین حالت بدیهی به شمار بیاوریم و آیا غیر از این است که بدیهی یعنی این‌که قادر نیستیم استدلالی عقلی برایش بیاوریم یعنی این‌که کار ما بالاخره به یک جور ایمان منتهی می‌شود؟<br />بنابراین تا این‌جا آیا می‌توانیم بگوییم این‌که "روی هوا حرف نباید زد"، خودش روی هواست؟!<br />این‌ها را البته نگفتم که بگویم پس نتیجه این می‌شود که تمام روش‌هایی که در مباحث مختلف ارائه می‌شود چون بالاخره به یک امر متافیزیکی دم‌شان وصل است، لزومن ترجیحی بر هم ندارند. این را گفتم که به این دو نکته اشاره کنم:<br />یکی این‌که اصولن تعصب کار درستی نیست حتا در مورد نظریه‌ها و فرضیه‌های علمی. اصلن تاریخ خود علم به ما نشان داده که نباید متعصب بود و اصولن یک آدم به معنای واقعی علمی قاعدتن همین‌طور به قضیه نگاه می‌کند.<br />مطلب دوم این‌که به نظر می‌رسد انتخاب یک باور که گویا در نهایت گریزی از آن نیست، باید به گونه‌ای باشد که آن باور در میان باورها یا به عبارتی فرضیه‌های موجود دیگر، بتواند بهتر و بیشتر موضوع مورد نظرمان را توصیف کند و چشم‌انداز وسیع‌تری از حقیقت پیش روی ما بگذارد و از طرفی باید بتواند پیش‌بینی‌ها و راه‌کارهای دقیق‌تر و موثرتری را نیز ارائه کند و گویا این همان چیزی است که ما را سرانجام از دقت صرف به سطوح تئوریک مسائل، به توجه در عرصه‌ها‌ی عملیاتی و مقایسه‌ی آن‌ها در این سطح سوق خواهد داد.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-3235358255254933659?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-39642256952942142672010-03-02T13:23:00.009+03:302010-03-02T20:04:53.713+03:30<div align="center"><a href="https://thesafeproxy.com/browse.php?u=Oi8vcGhvdG9zLWguYWsuZmJjZG4ubmV0L2hwaG90b3MtYWstYXNoMS9oczQyMy5hc2gxLzIzNDI4XzMzNzUyOTMwODExNl82Mjk5NDMxMTZfMzUwOTI5Nl83ODMwNjM4X24uanBn&amp;b=13&amp;f=img"><img style="TEXT-ALIGN: center; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 522px; DISPLAY: block; HEIGHT: 349px; CURSOR: hand" border="0" alt="" src="https://thesafeproxy.com/browse.php?u=Oi8vcGhvdG9zLWguYWsuZmJjZG4ubmV0L2hwaG90b3MtYWstYXNoMS9oczQyMy5hc2gxLzIzNDI4XzMzNzUyOTMwODExNl82Mjk5NDMxMTZfMzUwOTI5Nl83ODMwNjM4X24uanBn&amp;b=13&amp;f=img" /></a> </div><br />نمی‌دانم چرا دیشب که این چهره‌های خندان با آن نشان‌های پیروزی را دیدم، به ذهنم رسید باید یک شعری باشد توصیفگر این تصویر. فکر کردم شاید در دیوان حافظ بشود بیتی پیدا کرد وصف حال کسانی که از کار بی‌کارشان کرده‌اند و تنها چیزی که در نگاه‌شان نیست یاس و نا امیدی است. تورقی زدم حافظ را. ولی بیتی ندیدم که زیباتر از خود این تصویر باشد. بیت‌هایی بود ولی مگر برای این چهره‌های خندان با آن نشان‌های پیروزی می‌شد توصیفی در قالب بسته‌ای از کلمات جست؟<br />این تصویر خود یک هنر ماندگار است فراتر از هر شعر با صلابتی و نمادی است گویا برای امید در لحظه‌های نا امیدی و خفقان. این تصویر نشانه‌ای است از عزم جزم ایرانیان سبز در مسیر آزادی اندیشه.<br />فکر می‌کنم آن‌قدر حرف برای گفتن دارد و آن‌قدر ارزشمند هست که بتوان پیشنهاد داد که قابش بگیریم و بر دیوارهای خانه‌هامان نصبش کنیم.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-3964225695294214267?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-10589056638543654952010-02-27T22:56:00.007+03:302010-02-28T00:37:10.310+03:30"باید بدانیم که زمینه‌ی هر تغییر اساسی در جهت اصلاح‌گری، گسترش آگاهی است. بدون آگاهی گسترده در سطح جامعه، امکان تغییر وجود ندارد."<br />"سبز بودن به لباس و نماد نیست. سبز بودن به رفتار و اخلاق است."<br />به نظر من این دو عبارت بالا که از <a href="http://www.kaleme.com/1388/12/08/klm-12528"><strong>مصاحبه‌ی میرحسین موسوی</strong></a> انتخاب کرده‌ام، برای جنبش سبز بسیار حیاتی هستند و می‌توان آن‌ها را در دو کلمه‌ی "آگاهی" و "اخلاق" خلاصه کرد. دو اصلی که جامعه‌ی ما بیش از هر زمانی تشنه‌ی آن‌هاست.<br />ابزار پروپاگاندای حکومت برای مدت محدودی می‌تواند اکثریت خاموش و حتا طرفداران خود را از امواج مثبت و سازنده‌ی یک حرکت خردگرا و اخلاقی که خود را در برابر جامعه‌اش مسئول می‌داند، دور نگاه دارد. هر تلاشی برای سرکوبی و از میان برداشتن چنین حرکتی نیز در نهایت راه به جایی نخواهد برد. تنها عامل شکست از نظر من عمل‌کرد اشتباه خود جنبش سبز است.<br />برای پرهیز از اشتباهات فاحش و ویران‌گر، توجه به این دو اصل کلی یعنی آگاهی‌بخشی و اخلاق‌مداری و دقت در جزئیات، اهمیتی اساسی دارد. به نظر می‌رسد فضای مجازی می‌تواند محل مناسبی باشد برای شروع بحث و گفتگو درباره‌ی جزئیات و ارائه‌ی راه‌کارهای گوناگون و خلاقانه در جهت این دو اصل کلیدی.<br />بنابراین اولین اقدام برای آگاهی‌بخشی و حرکت در مسیری اخلاقی، نهادینه شدن فرهنگ گفتگو درون جنبش سبز است که بدون شک اگر صورت بپذیرد، تاثیر خود را بر جامعه‌ی ایرانی که بالقوه و بالفعل گرفتار تک‌صدایی و تعصب است، خواهد گذاشت.<br />من فکر می‌کنم این گفتگوها در درجه‌ی اول به عمق‌بخشی و بالا بردن کیفیت آگاهی‌ درونی جنبش کمک می‌کند و در مرحله‌ی بعد می‌تواند قابلیت انتقال به جامعه‌ را هم داشته باشد، هر چند شروع این کار در حقیقت خود شروع انتقال هم خواهد بود، چرا که ما جدای از جامعه نیستیم.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-1058905663854365495?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-50481098121443929442010-02-24T16:43:00.006+03:302010-02-28T00:50:21.993+03:30فیلم <a href="http://www.imdb.com/title/tt0056801/"><em>هشت و نیم</em></a> ساخته‌ی <a href="http://www.imdb.com/name/nm0000019/"><em>فدریکو فلینی</em></a> حکایتی است از دنیای تخیلات واقعی انسان در میان واقعیات زندگی که تحمل کردن‌شان گاه ملال‌آور و دشوار می‌شود، هر چند مجبوریم آن‌ها را بپذیریم و با آن‌ها کنار بیایم و حتا از آن‌ها لذت ببریم.<br />اگرچه تخیلات انسان، غیر واقعی به نظر می‌رسند اما در واقع تخیلات یک انسان بهتر و بیشتر از آن‌چه در ظاهر اتفاق می‌افتند، بیان‌کننده و نمودار حقیقت انسانی هستند. فضای ذهنی یک انسان اگر قابل دیدن باشد با تمام پیچیدگی‌ها و فانتزی‌هایی که می‌سازد، بهترین انعکاس‌دهنده‌ی واقعیت و حقیقت انسان خواهد بود. علایق، هوس‌ها، رنج‌ها و دردهای واقعی انسان در ذهنش با هم ترکیب می‌شوند و خیالات، رویاها و کابوس‌های او را تولید می‌کنند. فیلم هشت و نیم فلینی تصویرگر این فضای پیچیده‌ی ذهنی انسان است. مسلمن به تصویر کشیدن چنین فضایی بسیار دشوار است و اعتماد به نفس زیادی می‌خواهد. خصوصن این‌که پیش از آن تجربه‌های دیگری در این زمینه وجود نداشته باشد و از همین جاست که مشخص می‌شود چرا کارگردان‌هایی مانند فلینی را صاحب سبک و مولف نامیده‌اند.<br />هشت و نیم فضای ذهنی یک کارگردان است. به نظر من انتخاب شخصیت کارگردان برای کارکتر اصلی فیلم می‌تواند سمبلیک باشد. چرا که همه‌ی انسان‌ها در نهایت کارگردان زندگی خود هستند. او در برزخ‌هایی سرگردان است که از طبع متناقض‌گونه‌ی انسان سرچشمه می‌گیرد. این سرگردانی به حدی است که او در آستانه‌ی شروع پروژه‌ی ساخت فیلمش نه می‌داند فیلم‌نامه‌اش چیست، نه بازیگرانش را انتخاب کرده و نه اصلن می‌داند که درباره‌ی چه چیزی می‌خواهد فیلم بسازد. او سرگردان و آشفته در میان کابوس‌ها و رویاها و خاطراتش سیر می‌کند.<br />من فکر می‌کنم ذهنیت کارکتر اصلی یعنی این کارگردان به طور کلی تحت تاثیر دو عامل است که در جای‌جای فیلم مدام در واقعیت و خیال بروز پیدا می‌کند. این دو عامل یکی کلیساست و دیگری زن. از خاطره‌های کودکی‌اش تا واقعیات و خیالات زمان حاضر این دو، در پس‌زمینه و بافت ذهنی او حضوری پر رنگ دارند و از طرفی این دو بافت به گونه‌ای در مقابل هم قرار می‌گیرند و در ذهن او ایجاد تضاد و تناقض می‌کنند. مذهب او را به سویی می‌کشاند و زن او را به سویی دیگر و او میان این دو معلق و سرگردان است. برای نمونه می‌توان به این دو صحنه از فیلم اشاره کرد که دو سویه‌ی متضاد ذهنیت او را نشان می‌دهند:<br />در یکی از رویاهایش از تمامی زنان دور و برش حرم‌سرامانندی می‌سازد که آن‌ها همه تحت سلطه و نفوذ او هستند و او را دوست دارند و او از بودن در میان آن‌ها لذت می‌برد. در آن رویای دیگر به ملاقات کاردینالی می‌رود که به او می‌گوید: "این وظیفه‌ی تو نیست که در این دنیا خوشبخت باشی. ما به دنیا نمی‌آییم که خوشبخت باشیم. بیرون از کلیسا راه نجاتی نیست."<br />بنابراین می‌توان گفت: هشت و نیم عرصه‌ی مبارزه‌ی "نهاد" و "فرامن" شخصیت اصلی این فیلم است. این مبارزه‌ی درونی، "من" او را مستاصل و سرگردان می‌کند. قدرت این دو به گونه‌ای است که کشمکش‌ بین‌شان را پایانی نمی‌توان متصور بود. مذهب در وجود او از همان دوران طفولیت و کودکی تحت نفوذ و سیطره‌ی خانواده و جامعه ته‌نشین شده و عمده‌ی فرامن او را دربرگرفته است. در قسمت‌های مربوط به دوران کودکی او می‌بینیم که کلیسا او را به خاطر نزدیک شدن به یک زن کولی به شدت تنبیه می‌کند و مادرش او را به شدت سرزنش. این‌گونه است که فرامن او شکل می‌گیرد و دائم او را به دوری از زنان فرا می‌خواند. اما نهاد انسانی‌اش هم بیکار نیست و در جهت مخالف در حال حرکت است و به کم هم راضی نمی‌شود و همه‌ی زن‌هایی را که می‌بیند، طلب می‌کند.<br />او مجبور است با تمام این تعارضات درونی‌اش ، فیلم‌نامه‌اش را بنویسد، بازیگرانش را انتخاب کند، فیلمش را کارگردانی کند و با خبرنگاران درباره‌ی آن صحبت کند. اگر بخواهد هم نمی‌تواند فرار کند. فرار از این کارگردانی مانند فرار از این زندگی ناممکن است. تنها راه فرار البته خودکشی است ولی خودکشی هم پاک کردن صورت مساله و محروم کردن خود از تجربه‌ی یگانه و بی‌همتای زندگی خواهد بود. بنابراین باید سعی کرد تا جایی که می‌شود در پی ایجاد تعادل بود و با دنیا و شخصیت‌هایش به شادمانی و پایکوبی پرداخت.<br />هشت و نیم مسلمن از جنبه‌های دیگری نیز قابل بررسی است و صحنه‌ها و دیالوگ‌های گوناگونش قابل تامل و کنکاش و این تنها نگاهی بود گذرا از من به آن چه از هشت و نیم برداشت کرده بودم.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-5048109812144392944?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-6254969116286289062010-02-23T13:59:00.006+03:302010-04-24T16:27:59.121+04:30فیلم حمله‌ی نیروهای گارد ویژه و لباس شخصی به کوی دانشگاه پتک دیگری بود که بر سرم کوبیده شد. نمی‌دانم دیگر چه بگویم؟ از کجا بگویم؟ چگونه بگویم؟ فریاد بزنم؟ چه فایده‌ای دارد مثل این است که زیر آب فریاد بزنی. کاش بحث، فقط بحث سیاست بود. کاش فقط انحصارطلبی گروهی در حاکمیت بود. نه بحث اصلن بحث سیاسی نیست. به نظر من این‌ها دیگر موضوعیت خود را از دست داده‌اند. موضوع اصلی این نیست که چه کسی این فیلم را در اختیار بی‌بی‌سی گذاشته. موضوع این نیست که هدف از این کار چه بوده. باور کنیم موضوع فراتر از این‌هاست.<br />باور کنیم این‌جا دیگر بحثمان باید بحث رفتارهایی باشد که در جامعه‌ی ما به راحتی آب خوردن مدام تکرار می‌شود و نشان از بی‌اخلاقی عمیق و زننده‌ای دارد که بدبختانه برای‌مان هر روز عادی‌تر از گذشته شده و می‌شود. بحث بر سر این باید باشد که آیا این است آن فرهنگ و تمدن کهن و والای ایرانی؟ آیا این است دلیل و نمود ادعاهای بزرگ؟ همان ادعاهایی که ما را ملتی نمونه، بافرهنگ و تمدن‌ساز می‌داند؟ خواهش می‌کنم رها کنیم این سیاست‌زدگی‌ها و سیاست‌بافی‌های بی‌خود، بی‌جهت و شتابزده را. خواهش می‌کنم دیگر سیاست نبافیم. عمق فاجعه، این سقوط اخلاقی جامعه است که در جلوی‌ چشمانمان داریم می‌بینیم.<br />بعد از این همه صحنه‌های زشت که این چند ماه، دیگر به وضوح خودمان با چشم خودمان دیده‌ایم، نمی‌دانم اگر قرار باشد جایی از فرهنگ و تمدن ایرانی حرف بزنیم، چطور باید حرف بزنیم؟ و چه باید بگوییم؟<br />همین یک فیلم در نشان دادن والایی و درخشش فرهنگ و تمدن ایرانی، ما را بس که به واقع همین یک مورد دیگر حرفی برای گفتن باقی نمی‌گذارد. خواهش می‌کنم دیگر بحث سیاسی نکنید. باور کنید که نیروهای گارد ویژه و لباس شخصی‌ها هم به اندازه‌ی ما ایرانی‌اند. چرا دائم آدرس اشتباهی می‌دهیم.<br />بها و ارزش شخصیت انسان در سرزمینی که ادعای اخلاقی بودنش گوش فلک را کر کرده، فکر می‌کنم دیگر برای‌مان به وضوح مشخص شده باشد و حالا جای تردیدی نمانده که در اخلاق و فرهنگ، واقعن معتبر و نمونه‌ایم. من فکر می‌کنم دیگر نه جایی برای سیاست‌بافی باقی مانده نه جایی برای ادعاهای توخالی. یاد تکه کلامی از یکی از اساتیدمان افتادم وقتی حرف از ادعاهای توخالی و مشمئز کننده به میان می‌آمد که می‌گفت: "بس کنید آقا بس کنید"<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-625496911628628906?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-60004733839370619372010-02-22T01:23:00.005+03:302010-02-22T02:12:51.271+03:30در بحث‌هایی که این روزها در جاهای مختلف درمی‌گیرد از دو کلمه‌ی جمهوری و دموکراسی زیاد استفاده می‌شود. با خودم فکر کردم بد نیست چند جمله‌ای هر چند مختصر درباره‌ی این دو کلمه بنویسم. البته شاید خیلی‌ها خیلی ببشتر و بهتر درباره‌ی این کلمات بدانند ولی عده‌ای را هم دیده‌ام که جمهوری و دموکراسی را تنها معادل برگزاری انتخابات در یک کشور تلقی می‌کنند و چندان برای‌شان این مفاهیم روشن نیست.<br />یک سوال: آیا دو کلمه‌ی جمهوری و دموکراسی معادل هم هستند؟ بد نیست قبل از پاسخ به این سوال کمی در زمان به عقب برگردیم و ببینیم اصولن این دو کلمه‌ای که امروز این همه ورد زبان‌هاست از کجا آمده‌اند:<br />کلمه‌ی دموکراسی (Democracy) ریشه‌ای یونانی دارد و از تاریخ یونان و دولت‌شهرهایش بر جای مانده است و کلمه‌ی "جمهوری" مستعمل در زبان فارسی هم همان‌طور که می دانید، ترجمه و معادل republic است و این ریپابلیک ریشه‌ در زبان لاتین دارد و از دل تاریخ روم باستان سر برآورده است.<br />قلمرو دولت‌شهرهای یونانی به محله‌هایی با نام "دمس" یا "دمو" تقسیم می‌شدند که می‌بایست نیروی دفاعی این دولت‌شهرها را تامین کنند و افراد در قبال این خدمت، حق رای در امور دولت‌شهر را پیدا می‌کردند. بنابراین محله‌ها یا دموها نقش موثری در حفاظت از شهر و اداره‌ی امور داشتند و این‌گونه بود که این نقش موثر مردم این محله‌ها، قدرت مردم یا "دموکراسی" نامیده شد.<br />جمهوری یا بهتر است بگویم ریپابلیک برمی‌گردد به امپراتوری روم باستان که باز این واژه در زبان لاتین به نوعی با امور نظامی ارتباط پیدا می‌کرده است. واژه‌ی لاتین "res publica" به معنای مجمع ریش‌دارها یا مردان بالغ است و جوانانی که در روم باستان به سن بلوغ می‌رسیدند، وارد این مجمع شده، بعد از سپری کردن خدمت نظام دارای حق رای می‌شدند.<br />خب می‌بینید که با توجه با این پیشینه و ارتباط جمهوری و دموکراسی با امور نظامی نباید تعجب کرد که چرا این‌قدر دیر حق رای زنان به رسمیت شناخته شده است. اما برگردیم به سوال خودمان که آیا دموکراسی و جمهوری معادل همند؟<br />در جواب به این سوال باید گفت که امروزه کلمه‌ی دموکراسی را در برابر دیکتاتوری و کلمه‌ی جمهوری را در برابر نظام‌های پادشاهی مورد استفاده قرار می‌دهند. بنابراین ممکن است حکومتی جمهوری باشد ولی در عین حال رئیس حکومت یا به عبارت دیگر رئیس جمهور یک دیکتاتور تمام عیار نیز باشد. نمونه‌ی روشن آن هیتلر است که با رای مردم روی کار آمد ولی او را نمی توان دموکرات دانست.<br />برعکس ممکن است حکومتی پادشاهی باشد اما نظام حاکم بر آن کشور دموکراتیک عمل کند. مانند بسیاری از کشورهای اروپایی. البته در این کشورها شاه یا ملکه بیشتر جنبه‌ی تشریفاتی دارد.<br />بنابراین یک نتیجه‌ای که این‌جا می‌توان گرفت این است که لفظ "جمهوری دموکراتیک" چندان که بعضی تصور می‌کنند یا می‌خواهند که تصور کنیم، دارای حشو نیست. با کمی دقت در کشورهایی که نام جمهوری را در پیشوند نام خود یدک می‌کشند نیز می‌توان به این موضوع پی برد. انواع جمهوری‌های نظامی و یا توده‌ای تک‌حزبی را که در آن‌ها مطبوعات، احزاب و اجتماعات آزاد به رسمیت شناخته نمی‌شوند (با این‌که دم از جمهور و مردم می‌زنند و حتا انتخابات برگزار می‌کنند و صاحب مجلس و رئیس جمهور هم هستند)، به هیچ وجه نمی‌توان دموکراتیک دانست.<br /><br />(ویکی‌پدیا و آن‌چه عمدتن از "کتاب کوچک سیاست" نوشته‌ی "ادن وله" در ذهنم بود، در نوشتن این پست کمکم کرده‌اند.)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-6000473383937061937?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-7422762359462450982009-12-30T15:04:00.004+03:302010-02-20T16:07:49.150+03:30یکی از ایرادهایی که به فرهنگ ایرانی وارد است، نگاه «همه یا هیچی» یا «سیاه یا سفیدی» است. هر چند ردپای این طرز فکر محدود به این سرزمین نیست و در بسیاری از سرزمین‌های دیگر نیز می‌توان آن را یافت ولی عمق و گستره‌ی آن در این سرزمین با وضوح بیشتری به چشم می خورد. ریشه یابی این نحوه‌ی نگاه به انسان و مسائلش و چرایی این نوع نگاه نیاز به بررسی و پژوهشی همه جانبه و موشکافانه دارد. این نوع نگاه در گفتمان دینی تشیع نیز که ایرانیان در شکل‌گیری‌اش نقشی فعال داشته‌اند، به صورت «امام حسینی یا یزیدی» بروز یافته است. این نوع نگاه، آن هم در عصر مدرن که قاعدتن می‌بایست دیدی علمی و خردورزانه به انسان و مسائلش داشت، نشان دهنده‌ی ماندن در عصر اسطوره‌ای و وارد نشدن به دنیای مدرن است.<br />دنیای «سیاه و سفیدی» یا «خیر و شری» دنیایی است که یک طرف حق مطلق است و به واسطه‌ی این که خود را حق مطلق می‌پندارد، به خود اجازه می‌دهد تا بر آن‌چه در نظر او شر مطلق است، حمله کند و این حمله را آن قدر ادامه دهد تا در نهایت دیگر اثری از ظلمت و شر باقی نماند و همه جا پر از نور و خیر گردد. فکر می‌کنم با کمی تامل، ایرادهای فراوان این نوع نگاه و دردسرهایی که به دنبال دارد، مشخص می‌شود. خیر مطلق دیگر گوش شنوا ندارد. فقط زبان است. یا باید با او باشی یا اگر با او نباشی، باید نباشی. آزمون و خطاها و تجربه‌های بشری نشان از این دارد که هیچگاه نبوده که بشر بتواند بر سر مسائل گوناگون به نگاهی یکسان دست یابد. تفاوت در دیدگاه‌ها همیشه بوده و هر کس از زاویه‌ی دید خویش، با توجه به شواهدی که توانسته به دست آورد، دیدگاه خود را برتر دانسته است. بنابراین بدیهی است که این ایده تا چه میزان می‌تواند خطرناک باشد.<br />با ورود بشر به دنیای مدرن، دیگر نادرستی و عدم کارایی این نوع نگاه مشخص شده است. نگاه مسئله محور و پیدا کردن و گزینش راه حل‌ با در نظر گرفتن معایب و فوایدی که بر هر یک از راه‌کارهایی که با توجه به شرایط خاص مسائل می تواند وجود داشته باشد و این‌که هیچ راه حلی راه حل نهایی نیست، بدیلی شده بر نگاه سیاه و سفیدی ما قبل مدرن به مسائل.<br />از دید اخلاقی هم، اخلاق مدرن نشان داده که انسان‌ها به خیر و شر تقسیم نمی‌شوند. رفتارهایی که از انسان‌ها سر می‌زند، علاوه بر این‌که به عوامل گوناگونی بستگی دارد، نمی‌تواند مجوزی باشد برای شر مطلق دانستن کسی بلکه اخلاقی آن است که تنها همان رفتار نادرست را نکوهش کنیم و گاهی بپذیریم که نقش خود فرد در شکل‌گیری رفتاری خاص به نحوی است که می‌توان حتا او را قربانی نیز قلمداد کرد.<br />این مقدمه‌ای بود بر آسیب‌شناسی وقایع روز یکشنبه. به نظر من کار بسیار اشتباهی که صورت گرفت این بود که گفتمان «امام حسینی یا یزیدی» از چند روز قبل از محرم در جامعه شکل گرفت. جنبشی که می بایست مسئله محور باشد، در گفتمانی وارد شد که اتفاقن گفتمان طرف مقابلش بوده و هست. یکی از چیزهایی که از ابتدا موجب اعتراض بود، همین نوع نگاه به جامعه بود. این که گروهی خود را حق مطلق می‌بینند و حاضر نیستند موجودیت سایر افکار و اندیشه‌ها را بپذیرند و به خیال خود قصد دارند، آن‌ها را محو کنند. دعوا بر سر همین بود ولی متاسفانه جنبش سبز به تدریج در همان مسیری افتاد که منتقدش بود. ما شدیم یاران امام حسین و حکومتیان یاران یزید. هر چند نحوه‌ی رفتار طرف مقابل تا حد بسیار زیادی سبب این واکنش شد اما باید متاسف بود که کسی از میان جنبش سبز به طور جدی به این مسئله توجه نکرد و به راحتی به جای خرد محوری در دام احساسی‌گری گرفتار آمدیم.<br />البته بروز این مشکل علاوه بر رفتار نادرست حکومت در قبال اعتراض مردم، به عوامل دیگری نیز برمی‌گردد. یکی آن‌که هدف جنبش در حال حاضر نامشخص است. آیا هدف جنبش اعلام ابطال انتخابات و برگذاری انتخابات مجدد است؟ آیا هدف برگزاری رفراندوم است؟ آیا هدف استعفای احمدی نژاد است؟ و یا هدف سرنگونی جمهوری اسلامی؟ و یا چیز دیگر؟ مسئله‌ی دیگر عدم مشخص کردن روش رسیدن به اهداف است. این که در این جنبش اخلاقی و غیر اخلاقی چیست؟ و چگونه می‌باید با توجه به طیف‌های مختلف فکری که زیر مجموعه‌ی جنبش محسوب می‌شوند، حرکت کرد؟ و البته شاید مسئله‌ی اصلی در این میان نداشتن رهبری مشخص برای جنبش است که باعث شده هر کس برای خودش ادعای رهبری داشته باشد.<br />جنبش سبز باید در مسیری گام بردارد که به الگویی از یک جنبش مدنی مسالمت آمیز تبدیل شود. مشخص است که این کاری بسیار دشوار است که در برابر نابخردی، خردمندانه رفتار کنیم و در برابر خشونت، روادر باشیم ولی با همه‌ی دشواری‌ها و با وجود خشونت و نابردباری طرف مقابل، نباید این تصور به نظر من غیر اخلاقی در ما شکل بگیرد که در مقابل نیرویی سراسر شر و سیاه و سپاهیان یزید ایستاده‌ایم، به نظر می‌رسد کار درست این باشد که رفتارهای نادرست آن‌ها را محکوم و بر رفتار درست تاکید و خواسته‌هایمان را با قوت از طرق اخلاقی و مسالمت جویانه مطالبه کنیم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-742276235946245098?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-20924463470321814662009-11-13T14:55:00.001+03:302010-02-20T14:59:05.103+03:30آیا اسطوره‌ها بیان کننده‌ی همه‌ی حقیقت انسان هستند؟ آیا قهرمانان اسطوره‌ها همان گونه‌اند که در منظومه‌های حماسی به ما نشان داده شده‌اند؟ آیا قهرمان‌ها به راستی موجب نجات مردم بوده‌اند؟ آیا همان قدر که پیروزی یک قهرمان موجب نجات یک جامعه می‌شود شکست و لغزشش فاجعه‌ای نیست که غیر قابل جبران خواهد بود؟ آیا ما نیاز به قهرمان داریم؟<br />این‌ها سوالاتی است که من از دیدن فیلم بیوولف و مقایسه‌اش با اسطوره‌‌ای که به شکل مکتوب به ما رسیده، به ذهنم متبادر شد. در اسطوره بیوولف می‌خوانیم که :<br />هروتگار پادشاه دانمارک تالاری بزرگ می‌سازد تا مردم به شادمانی بپردازند ولی هیولایی به نام گرندل که تاب شنیدن صدای شادمانی مردم را ندارد، به تالار حمله می‌کند و بسیاری را می‌کشد. بیوولف از سرزمین گئات می‌آید و موفق می‌شود گرندل را از میان بردارد. مادر گرندل به انتقام خون پسرش به تالار حمله می‌کند و بهترین دوست پادشاه را می‌کشد. بیوولف غار محل زندگی او را پیدا می‌کند و او را هم می‌کشد و با دریافت هدایایی ارزشمند از سوی هروتگار به سرزمین خود باز می‌گردد. بیوولف در سرزمین خودش به شاهی می‌رسد. پنجاه سال بعد اژدهایی به سرزمینش حمله می‌کند. هر چند بیوولف می‌تواند به یاری برادرزاده‌اش ویگلاف، اژدها را شکست دهد اما در این نبرد به او صدمه می‌رسد و او این‌گونه سرانجام می‌میرد و ویگلاف جانشینش می‌شود.<br />این روایت اسطوره‌ای در فیلم بیوولف به این شکل بیان می‌شود که:<br />پس از آمدن بیوولف به سرزمین دانمارک و کشتن گرندل و هنگامی که مادر گرندل به انتقام پسرش به تالار حمله می کند، بیوولف در تعقیب او به غارش می‌رود، فریفته‌ی او می‌شود و جامی طلایی را که از شاه گرفته به نشانه‌ی وفاداری به او می‌بخشد. در بازگشت او ادعا می‌کند که مادر گرندل را کشته. شاه از نحوه‌ی کشتن و جام طلا می‌پرسد و متوجه می‌شود که بیوولف شکست خورده است. شاه که خود در روزگار جوانی فریفته‌ی همین هیولای اغواگر شده و گرندل خوانخوار از همان پیوند شکل گرفته، ترجیح می‌دهد پادشاهی را به بیوولف واگذارد و خواری آن شکست را سرانجام با کشتن خود بپردازد. سال‌ها بعد یکی از سربازان بیوولف سر از غار هیولا در می‌آورد و جام را با خود به شهر می‌آورد. این کار باعث حمله‌ی اژدهایی به آن سرزمین می‌شود. بیوولف اژدها را (و در واقع فرزند نامشروع خود را) در نبردی سهمگین از میان بر میدارد ولی خود نیز کشته می‌شود. او وقتی در شرف مرگ است در مقابل دوست خود ویگلاف که پادشاه جدید خواهد بود لب به اعتراف می‌گشاید و به شکستش اذعان می‌کند.<br />ویگلاف در صحنه‌ی پایانی رودرروی هیولای اغواگر قرار می‌گیرد و این بار نوبت اوست تا به جکم انسان بودنش احتمالن اغوا شود.<br />فیلم بیوولف در حالی اسطوره‌ی بیوولف را بازسازی می‌کند که در همان حال به صورت ضمنی دنبال قهرمان بودن را زیر سوال می‌برد. قهرمانان هر چند قدرتمند هستند و می‌توانند با توانایی و استعدادی که دارند جامعه‌ای را از خطر و مصیبت نجات دهند اما خود می‌توانند عامل لغزشی شوند که به خطر و مصیبتی بزرگ برای جامعه‌ی خواهان قهرمان بینجامد.<br />فیلم بیوولف را من دوست دارم نه به خاطر سبکش و مختصات خاص فنی‌اش که شاید مصنوعی هم از آب درآمده بلکه بیشتر از این جهت که از اسطوره برای نقد اسطوره یا بهتر است بگویم برای نقد خوانشی سطحی از آن استفاده کرده. این فیلم انسان را واقعی‌تر نشان می‌دهد. در این فیلم، بیوولف در هنگام مرگ می‌خواهد به ما بگوید، آن‌چه در کتاب‌ها نوشته‌اند که من توانستم آن هیولا را از پا در آورم، دروغ بوده و من خود عامل ایجاد اژدهایی شدم که به جان سرزمینم افتاد. او این‌گونه به ما یاد آور می‌شود که قهرمانی در درون همه‌ی ماست و نیازی به قهرمان بیرونی نیست.<br />من این ایده را بهتر می‌دانم که بگویم هر کس قهرمان اسطوره‌ای زندگی خویش است. اسطوره‌ها ما را دعوت می‌کنند، ستایشگر یک قهرمان باشیم و این گونه شاید ناخودآگاه به ما القا می‌کنند که باید دنبال قهرمانی بیرونی بود. اما اسطوره‌ها را می‌توان بهتر دید. من قهرمان زندگی خویشم. نیازی نیست دنبال قهرمانی فوق العاده باشم تا آمال و آرزوهایم را در عمل او ببینم. ما خود می‌توانیم قهرمان زندگی خود باشیم و با توجه به شرایط خودمان بهترین راه را انتخاب کنیم. این خیلی بهتر است از انتظار برای آمدن یک قهرمان.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-2092446347032181466?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-62695137222799701282009-07-11T14:50:00.001+04:302010-11-14T14:33:48.553+03:30کتاب "درباره‌ی زبان" نوشته‌ی "محمد رضا باطنی" کتابی است 147 صفحه‌ای شامل یک پیش‌گفتار و شش مقاله. در پیش‌گفتار کوتاه این کتاب نویسنده توضیح می‌دهد که این مقالات جنبه‌ی فنی زبان‌شناسی ندارند و در نوشتن آن‌ها خواننده‌ی غیرزبان‌شناس ولی علاقه‌مند به مباحث زبان‌شناسی مورد نظر بوده است. در این‌جا بد نیست این نکته را عنوان کنم که برای علاقه‌مندان به مباحث زبان‌شناسی، خواندن کتاب‌های محمدرضا باطنی می‌تواند شروع خوبی باشد. این کتاب و کتاب‌های دیگر ایشان که عمدتن به همین شکل یعنی در قالب مجموعه مقالات منتشر شده نظیر "مسائل زبان‌شناسی نوین" که شامل 10 مقاله است، و نیز کتاب‌های "چهار گفتار درباره‌ی زبان‌شناسی" و "پیرامون زبان و زبان‌شناسی" که شامل هفت مقاله است، کتاب‌هایی با زبانی ساده و روان و در عین حال کم حجم هستند که می‌توان با خواندن آن‌ها ضمن آشنایی با مباحث گوناگون زبان‌شناسی، طعم لذت‌بخش کتاب‌خوانی را نیز چشید.<br />من در این‌جا سعی می‌کنم در نوشته‌ای گزارش‌گونه به معرفی شش گفتار کتاب "درباره‌ی زبان" بپردازم:<br />فصل اول کتاب با عنوان "زبان در خدمت باطل" به یکی از کارکردهای منفی زبان می‌پردازد و تعریفی را که همواره از زبان شده است، به نوعی توسعه می‌بخشد. معمولن زبان را وسیله‌ی انتقال افکار و احساسات تعریف می‌کنیم ولی همه‌ی ما می دانیم که برعکس، گاهی از زبان در جهت مخفی کردن افکار و احساسات نیز استفاده شده و می‌شود. در این مقاله نویسنده، مثال‌های جالبی از استفاده یا بهتر است بگوییم سوء‌ استفاده از زبان برای پیشبرد مقاصد سیاسی آورده است.<br />بهره‌گیری از بار عاطفی کلمات زبان به منظور برانگیختن واکنش‌های مطلوب، یکی از شیوه‌های همیشگی بسیاری از سیاست‌ورزان بوده است. مثلن می‌توان وزارت‌خانه‌ای را که به کار سانسور اخبار و جعل اسناد می‌پردازد، "وزارت حقیقت" نامید و این‌گونه از بار مثبت معنایی کلمه‌ی "حقیقت" سوء استفاده کرد.<br />"دخالت مستقیم" شیوه‌ی دیگری است که تقریبن در همه‌ی کشورهای دیکتاتوری استفاده می‌شود. این دولت‌ها با دخالت مستقیم در رسانه‌ها از زبان در جهت منحرف کردن یا شکل دادن به افکار عمومی سود می‌جویند. مقررات زبانی با نام "راهنمایی‌های روزانه از سوی وزیر مطبوعات" در زمان آلمان نازی نمونه‌ای کلاسیک از دخالت‌های زبانی حکومت و امر و نهی زبانی است. در این مقاله چند مورد از این راهنمایی‌ها به نقل از کتاب "نقش سیاست در ارتباط" آورده شده. مثلن در 16 اکتبر 1941 چنین دستوری صادر شده است: " دیگر نباید از "سربازان شوروی" استفاده شود. حداکثر می‌توان آن‌ها را "عضو ارتش شوروی" نامید یا صرفن از آن‌ها به عنوان "بلشویک"، "حیوان" و یا "درنده" نام برد.<br />این روزها می‌توانیم با وضوح بیشتری این کارکرد منفی زبان را در رسانه‌ی ملی‌مان به انحای مختلف شاهد باشیم.<br />فصل دوم کتاب با عنوان "هم‌زبان شدن با شامپانزه" تردیدی جدی در شما ایجاد می‌کند که دیگر زبان را ویژگی خاص انسان ندانید. در این فصل به آزمایش‌ها و تلاش‌هایی اشاره شده که به منظور آموزش زبان به شامپانزه‌ صورت گرفته و در نهایت منجر به یادگیری زبان در آن‌ها گردیده است."واشو" همان شامپانزه‌ی معروف، در مدت چهار سال که تحت آموزش زبانی آقا و خانم گاردنر، محققان روان‌شناسی دانشگاه نوادا، قرار گرفته بود، علاوه بر این‌که توانست 132 علامت زبان اشاره‌ی آمریکایی را مورد استفاده قرار دهد، توانست چند صد علامت دیگر این زبان را بفهمد و در برابر آن‌ها واکنش نشان دهد. او هم‌چنین می‌توانست این علائم را ترکیب کند و با آن‌ها جمله بسازد. تلاش‌های بعدی روی شامپانزه‌های دیگر نشان داد که "واشو" استثنا نبوده است. شما می‌توانید مسیر زبان آموزی به شامپانزه‌ها را با تفاصیل و جزییات بیشتر در این مقاله دنبال کنید.<br />فصل سوم کتاب با عنوان "پدیده‌ی زبان از دو دیدگاه" به دو دیدگاه و پرسش اساسی در مواجهه با زبان می‌پردازد که هنوز هم به پاسخی قطعی نرسیده و هر یک از زبان‌شناسان با استدلال‌هایی طرفدار یکی از این دو نظر شده‌اند. یکی از این دو دیدگاه زبان را امری صرفن اکتسابی و یاد گرفتنی می‌داند و دیدگاه دیگر زبان را امری ذاتی که در نتیجه‌ی تکامل، در نوع انسان به‌وجود آمده است، معرفی می‌کند. در این فصل می‌توانید با استدلال‌های هر یک از طرفداران این دو دیدگاه آشنا شوید.<br />فصل چهارم با عنوان "تفاوت‌های فردی در زبان و علل آنها" به تفاوت‌هایی می‌پردازد که بین افراد مختلف اهل یک زبان در کاربرد زبان‌ مادری‌شان وجود دارد و علل این تفاوت‌ها را در عوامل ارثی و محیطی مورد بررسی قرار می‌دهد.<br />فصل پنجم با عنوان "نابسامانی‌های زبانی" با طبقه‌بندی نابسامانی‌های گوناگونی که در کار تولید و ادراک زبان در برخی افراد دیده می‌شود، به آن‌ها می‌پردازد.‌ نابسامانی‌هایی نظیر ناهماهنگی در آغاز تلفظ صداها در کودکان، زبان پریشی‌های کودکی، لکنت زبان و نیز نابسامانی‌های مختلف شنوایی در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است.<br />فصل ششم کتاب هم با عنوان "کلمات تیره و شفاف: بحثی در معنا شناسی" به این بحث می‌پردازد که القای معنی در واژه‌ها از چه راه‌هایی صورت می‌گیرد. نویسنده تاکید می‌کند که قسمت زیادی از واژه‌های هر زبانی شامل کلماتی است که ظاهر آن‌ها به هیچ‌جه القا کننده‌ی معنی آن‌ها نیست اما در مقابل این کلمه‌ها که تیره نامیده می‌شوند واژه‌هایی وجود دارد که می‌توان از روی صدا و یا ساخت آن‌ها پی به معنای‌شان برد که از آن‌ها به واژه‌های شفاف نام برده می‌شود. واژه‌هایی که به نحوی القا کننده‌ی معنی خود یا دارای نوعی انگیزش هستند. در این مقاله می‌توانیم با این انگیزش‌ها که شامل انگیزش‌های آوایی، ساختی و معنایی هستند، آشنا شویم.<br />.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-6269513722279970128?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-5007573628358753272009-07-03T14:44:00.000+04:302010-02-20T14:46:17.429+03:30فیلم فارست گامپ درباره‌ی شخصی است که با وجود این‌که ظاهرن ضریب هوشی پایینی دارد ولی در زندگی‌اش به موفقیت‌هایی دست پیدا می‌کند که خیلی‌ها با وجود هوشی سرشار از دست‌یابی به آن‌ها ناتوانند. فارست گامپ ساده فکر می‌کند و مسائل را همان‌گونه که هستند می‌بیند. بعد از دیدن این فیلم این ایده در شما تقویت می‌شود که برای رسیدن به موفقیت خیلی وقت‌ها باید با مسائل راحت بود و فقط با تمرکز روی کار مورد نظر، آن‌چه را که نیاز است به دور از افکار زائد انجام داد. اگر چه فارست گامپ تنها یک فیلم است و نمی‌توان کاملن آن را منطبق با زندگی واقعی دانست ولی از طرفی نیز نمی‌توان از این ایده و این نوع نگاه به زندگی که فیلم با هنرمندی و ظرافت هر چه تمام‌تر به ما عرضه می‌کند، به راحتی گذشت.<br />تصور این‌که فارست گامپ می‌خواهد به ما بقبولاند که نباید فکر کرد و نباید خلاق بود و یا بهره داشتن از ضریب هوشی، ریشه‌ی بسیاری از مشکلات انسان است، تصوری نادرست است. یکی از تاثیر گذارترین صحنه‌های این فیلم زمانی است که فارست متوجه می‌شود که پدر است. واکنش اولیه‌ی او در مواجهه با این موضوع همراه با نوعی بهت‌زدگی و ترس است. این واکنش نشان می‌دهد که او به وضعیت خود و محدودیت‌هایش آگاه است. او با وجود تمام موفقیت‌هایش از این‌که فرزندش نیز هم‌چون او ضریب هوشی پایینی داشته باشد، دچار هراس می‌شود.<br />فارست گامپ فیلمی برای زندگی است. نگاه ساده‌ی فارست به جهان باعث می‌شود او جهان را زیبا ببیند. ما در قاب تصویر با فارست همراه می‌شویم و در انتهای فیلم خود فارست می‌شویم. دیگر فارست همان انسان است. 75 یا 160 دیگر فرقی نمی‌کند. این اعداد تعیین کننده نیستند. فاصله‌ی این اعداد در برابر جهانی به وسعت بی‌نهایت قابل اعتنا نیست.<br />جملات فارست روبروی مزار همسرش بیان کننده‌ی این واقعیت است که هر تعریفی که از زندگی داشته باشیم، چه آن را سرنوشتی از پیش تعیین شده و محتوم بدانیم و چه آن را تنها یک تصادف، چندان تفاوتی ندارد. به نظر فارست هر دو می‌تواند درست باشد. او می‌گوید: "به نظر من هر دو تا درستن، شاید هر دو هم‌زمان اتفاق می‌افتن ولی من دلم برای تو (همسرش) تنگ شده است." این نگاه فارست نگاهی انسانی است که ما را دعوت می‌کند فارغ از هر نوع ایدئولوژی و طرز فکری هم‌دیگر را دوست بداریم.<br />مفهوم دیگری که در این فیلم به آن می‌توان اشاره کرد، عشق است. عشق فارست عشقی متعادل و به‌جاست. هر چند تصور دیگران خصوصن جنی از او این است که او عشق را نمی فهمد ولی ما و جنی کم‌کم متوجه می‌شویم که او عشق را می‌فهمد و آن را هم برای زندگی می‌خواهد. عشق، او را به جنون نمی‌کشاند. نگاه او به عشق نیز نگاهی ساده و به دور از پیچیدگی است. عشق او، عشقی مخرب نیست که انسان را نادیده بگیرد و برای رسیدن به آن انسانیتش را زیر پا بگذارد.<br />اشاره به حوادث تاریخی مختلف در فیلم نیز از دیگر المان‌هایی است که نشان می‌دهد موضوع فیلم فراتر از موضوع مثلن یک کودک عقب مانده‌ی ذهنی و یا دست‌یابی به موفقیت با وجود محدویت‌ها و ... است. موضوع فیلم موضوع همه‌ی ماست و به زندگی همه‌ی ما برمی گردد.<br />در پایان باید به بازی بسیار خوب تام هنکس و تصاویر بدیع و زیبای فیلم و طنز موثر آن نیز اشاره کنم. احتمالن درباره‌ی این فیلم زیاد نوشته‌اند که می‌توان درباره‌ی سایر خصوصیات فیلم با رجوع به آن‌ها بهتر و بیشتر دانست ولی قبل از آن اگر فارست گامپ را تا به حال ندیده‌اید، پیشنهاد می‌کنم، حتمن ببینیدش.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-500757362835875327?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-80941938246108048032009-06-09T14:40:00.000+04:302010-02-20T14:41:34.670+03:30نگاهم به صفحه‌ی گوشی بود. سرم را که بالا آوردم، دیدم دخترکی چادری دارد عرض خیابان را طی می‌کند. اصلا حواسش به این طرف نبود. فکر کردم راننده‌ سرعتش را کم می‌کند تا او رد شود ولی برعکس، سرعتش را زیادتر کرد. عجیب بود. تاکسی وقتی ترمز کرد که به دخترک زده بود. سریع از تاکسی پریدیم بیرون. دخترک کنار جدول‌های وسط بلوار افتاده بود و با صدای ضعیفی ناله می‌کرد. بلافاصله جمعیت دور ماشین را گرفت. در عقب را باز کردند و راننده‌ی مضطرب، در حالی که با خود می‌گفت: "آخه چرا یه دفعه میایید وسط خیابون"، دخترک را بلند کرد و روی صندلی عقب خواباندش. کارت ورود به جلسه‌ی امتحان دخترک روی زمین افتاده بود. یک نفر آن را به دست راننده داد. راننده به سرعت سوار شد. ماشین را روشن کرد و گفت: "یکی‌تون با من بیاد."<br />منتظر بودم از آدم‌های آن طرف یکی سوار شود. راننده‌‌ی رنگ‌پریده و مستاصل، دو سه ثانیه صبر کرد. هیچ کس سوار نشد و او به ناچار حرکت کرد. من وسط بلوار، ماتم برده بود و مثلا داشتم برای خودم، حادثه را تجزیه و تحلیل می‌کردم. بعد از مدتی جمعیت پراکنده شد ولی من هنوز همین‌طور ایستاده بودم. <br />تا شب هم اگر می‌ایستادم، فرقی نمی‌کرد. من کاری را که باید انجام می‌دادم، انجام نداده بودم و حالا خیره شدن به لنگه کفش کرمی تنهایی کنار جدول‌ و ماشین‌هایی که به سرعت از کنارش می‌گذشتند، فایده‌ای نداشت. <br />امروز فهمیدم هنوز که هنوز است حتا چیزهایی به این بدیهی را هم یاد نگرفته‌ام. بله، همیشه می‌دانسته‌ام که اگر کسی نیاز به کمک دارد و از من کاری برمی‌آید، باید کمکش کنم ولی این دانستن به تنهایی کافی نیست. باید یاد بگیرم که سر وقتش کاری را که درستی‌اش بدیهی است، انجام دهم. امروز فهمیدم گاهی درست عمل کردن، به هیچ فکری نیاز ندارد. فقط باید به محض رویارویی با این‌گونه موقعیت‌ها، بدون لحظه‌ای درنگ، واکنش مناسب را نشان دهم. کاری که من امروز نتوانستم انجام دهم. <br />باید تصویر آن لنگه کفش تنها را به عنوان نشانه‌ای در ذهنم داشته باشم؛ نشانه‌ای که برای همیشه در ذهنم فعال باشد تا در آینده بتوانم، آن‌چه را که امروز نتوانستم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-8094193824610804803?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-46263826376774164442009-05-21T14:24:00.000+04:302010-02-20T14:29:08.369+03:30<strong>خلاصه‌ای از داستان فیلم</strong><br />فیلم با یک گفتگوی درونی، از زبان شخصیت اصلی آن، روایت می شود. او در همان دیالوگ ابتدایی فیلم، از شخصی به اسم تایلر داردن نام می‌برد که به گفته‌ی او، همه درباره اش از او می‌پرسند. این دیالوگ نشان می‌دهد که باید تایلر داردن، ارتباط نزدیکی با او داشته باشد. کمی بعد می‌توانیم حدس بزنیم که تایلر داردن همان فرد مسلحی است که لوله‌ی اسلحه‌اش را در دهان او گذاشته و به او که روی یک صندلی نشسته و پشت سرش منظره‌ی شهری با برج‌های بلند است، می‌گوید: دیگر به آخر خط رسیدیم. او در همین حال به گفتگوی درونی‌اش ادامه می‌دهد و از یک پروژه‌ای خرابکارانه می‌گوید که به زودی این ساختمان‌های روبرو را به توده‌‌ای از سنگ‌های سوخته تبدیل خواهد کرد: "ما روی صندلی‌های ردیف جلو نشسته‌ایم و داریم نمایش بزرگ تخریب را تماشا می‌کنیم."<br />او موضوع تمام این بمب‌ها و تفنگ‌ها و تغییر و تحولات زندگی‌اش را به دختری به نام مارلا سینگر ارتباط می‌دهد و با این جمله فیلم در یک فلش بک به این تغییر و تحولات می‌پردازد:<br />او کارمند یک شرکت بیمه‌ی خودرو است. آپارتمانی دارد که آن را با تازه‌ترین و مدرن‌ترین وسایل از بهترین مارک‌ها تجهیز کرده ولی با وجود این امکانات رفاهی، مدت شش ماه است که نتوانسته بخوابد. پزشکش در پاسخ به درخواست او برای تجویز قرص خواب، از او که خود را دردمند می‌داند، می‌خواهد که برای دیدن درد واقعی به جایی که بیماران سرطانی جمع می‌شوند، برود. وقتی او به جمع آن بیماران می‌رود، با افرادی روبرو می‌شود که به دردهای هم گوش می‌دهند و به راحتی در آغوش هم گریه می‌کنند. او در آن جمع به آرامش می‌رسد و بعد از آن می‌تواند خوب بخوابد. بنابراین تصمیم می‌گیرد، هر شب به انجمن‌های بیماری‌های مختلف که برایش پر از حس زندگی است برود و این گونه به گفته‌ی خودش: با از دست دادن امید به آزادی برسد.<br />این خوشی با آمدن مارلا، دختری که تراژدی زندگی‌اش این است که هنوز زنده است، پایان می‌پذیرد. او احساس می‌کند که مارلا هم یک بیمار تقلبی است و حضور یک متقلب دیگر در آن‌جا باعث می‌شود، او نتواند دیگر گریه کند و بی‌خوابی دوباره به سراغش بیاید. او از مارلا می‌خواهد که از آنجا برود ولی در نهایت آنها به توافق می‌رسند که روزهای هفته و بیماری‌های مختلف را بین خودشان تقسیم کنند.<br />زندگی او با آتش‌سوزی خانه‌اش که علتش معلوم نیست، وارد مسیری تازه می‌شود. او که همه چیزش از بین رفته، تصمیم می‌گیرد با مسافری که در هواپیما با او آشنا شده، تماس بگیرد. این مسافر که به گفته‌ی او، جالب‌ترین دوست تک‌نفره‌اش در سفرهای مختلفش بوده و در کار تولید و فروش صابون است (بعدن می‌بینیم که او این صابون‌ها را با چربی‌های بدن انسان که از زباله‌های بیمارستانی می‌دزدند، درست می‌کند)، همان تایلر داردن است.<br />تایلر داردن او را به خانه‌اش دعوت می‌کند. این سرآغاز زندگی جدید اوست. تایلر در یک خانه‌ی مخروبه زندگی می‌کند. او معتقد است، دعوا و کتک‌کاری کمک می‌کند، هر کس بیشتر درباره‌ی خودش بفهمد و بعد از هر دعوا همه چیز زندگی، آرام می‌شود و می‌توان با هر چیز کنار آمد. این‌گونه آن‌ها، خودخواسته به یکدیگر کتک می‌زنند. این طرز فکر، کم‌کم منجر به تشکیل باشگاهی موسوم به باشگاه مشت‌زنی می‌شود. باشگاهی که به زودی تعداد اعضای آن افزایشی چشم‌گیر پیدا می‌کند. این باشگاه قوانین خاص خود را دارد از جمله این که: اعضا در موردش نباید با کسی حرف بزنند؛ در مبارزه هر جا، یکی از طرفین اعلام انصراف بدهد، دعوا پایان می‌پذیرد؛ در هر دعوا، فقط دو نفر می‌توانند، شرکت کنند؛ پوشیدن پیراهن و کفش در دعوا ممنوع است؛ هر کس برای اولین بار به باشگاه بیاید، باید در همان شب اول مبارزه کند.<br />در ادامه متوجه می‌شویم که تایلر زاییده‌ی خیال او و در واقع بخش متفاوتی از شخصیت خود اوست. تایلر را می‌توان بخش آنارشیستی شخصیت او دانست. تایلر به چیزی پایبند نیست، به راحتی زد و خورد می‌کند، با مارلا س ک س می‌کند (در حالی که آن بخش قبلی شخصیتش، اصلن به مارلا توجه نداشت) و در بند یک زندگی مرفه، مطابق تمدن امروزی نیست. این دوگانگی شخصیت با دیالوگ‌های دیگری که در قالب همان گفت‌وگوهای درونی و ظاهرن از روی نوشته‌های شخصی به نام جک است نیز همراه می‌شود. در واقع جک را می‌توان همان بخش از شخصیت او دانست که با جمله‌هایی نظیر: من عرق سرد جک هستم؛ من انتقام خندان جک هستم؛ من زندگی تباه شده‌ی جک هستم؛ من وازدگی ملتهب جک هستم و یا من قلب شکسته‌ی جک هستم، در خلال گفتگوهای درونی او، برای‌مان ظاهر می شود و بعد ناامید، نیهیلیست و ناتوان و شکست‌خورده‌ی شخصیت او را به ما نشان می‌دهد.<br />فعالیت‌های باشگاه مشت‌زنی کم‌کم به خراب‌کاری منتهی می‌شود و آنها سعی در نابودی مظاهر تمدن جدید می‌کنند. آنها آنتن‌های تلویزیونی، آثار هنری مدرن، فروشگاه‌ها، مراکز کارت‌های اعتباری و ... را نابود می‌کنند.<br />تایلر تا جایی پیش می‌رود که حتا او (و در واقع خودش را) را تا پای مرگ می‌برد و بعد از آن است که ناگهان ناپدید می‌شود.<br />در زمانی که تایلر مانند پدرش که در کودکی او را فروخته و رها کرده، ناپدید می‌شود، یکی از اعضای باشگاه، در درگیری با پلیس کشته می‌شود و این‌ جاست که تضاد او با تایلر داردن ِ وجودش آشکار می‌شود. او دربیرون دنبال تایلر می‌گردد وبرای یافتنش به شهرهای مختلفی سفر می‌کند. در نهایت متوجه می‌شود که تایلر خود اوست. این‌جا تایلر دوباره مقابلش ظاهر می‌شود و حقیقت را به او می گوید: "تو دنبال راهی بودی که زندگی‌ات را تغییر دهی و این کار را به تنهایی نمی‌توانستی انجام دهی ، من شبیه کسی هستم که تو می‌خواستی. من باهوشم، من قدرتمندم و مهم‌تر از همه، این که من در انتخاب همه‌ی راه‌هایی که تو نمی‌توانی انتخاب کنی، آزادم." تایلر در ادامه از او می‌خواهد که مارلا را به دلیل آن‌که بیش از اندازه می‌داند، سر به نیست کنند ولی او مخالفت می‌کند.<br />او وقتی خود متوجه این واقعیت دوگانه‌ی وجودی‌اش می‌شود، ابتدا مارلا را متقاعد می‌کند، از شهر بیرون برود، تا آسیبی نبیند و بعد خودش را به پلیس معرفی می‌کند ولی اعضای باشگاه آن‌قدر زیاد شده‌اند که حتا در میان پلیسان هم هستند و او مجبور می‌شود از آنجا فرار کند.<br />سرانجام او و تایلر در کنار برجی هم‌دیگر را می‌بینند و درگیر می‌شوند. درگیری آن‌ها به درون ساختمان کشیده می‌شود. او در پارکینگ ساختمان خودرویی انباشته از مواد منفجره می‌بیند که تا بیست و پنج دقیقه‌ی بعد، منفجر خواهد شد. او سعی می‌کند بمب‌ها را از کار بیندازد. تایلر از او می‌خواهد این کار را نکند ولی او می‌گوید قرار نبوده که آن‌ها در پروژه‌ی خرابکاری کسی را بکشند. تایلر می‌گوید ساختمان‌ها خالی هستند و این‌که آن‌ها فقط می‌خواهند مردم را آزاد کنند ولی او یادآوری می‌کند که باب (یکی از اعضای باشگاه) کشته شده و تایلر در جواب این گونه توجیه می کند که:" خب اگر بخواهی یک املت درست کنی، باید چند تخم مرغ را هم بشکنی." آن ها باز هم به زد و خوردشان ادامه‌ می‌دهند ولی در نهایت در این درگیری پیروزی با تایلر است.<br />این‌جا ما به همان جایی رسیده‌ایم که در ابتدای فیلم فلش‌بک خورده بود. در حالی که اسلحه دست تایلر است و آن‌ها منتظرند تا چند دقیقه‌ی دیگر، ساختمان‌های روبروی‌شان منفجر شود، او با خودش می‌گوید که می‌تواند قضیه را حل کند چون تایلر، واقعی نیست و اگر بخواهد اسلحه به دست خودش می‌آید. با این فکر اسلحه را تصاحب می‌کند. او برای از بین بردن تایلر به خودش شلیک می‌کند. این جاست که تایلر بر زمین می افتد. در همین زمان مارلا هم که توسط اعضا باشگاه دستگیر شده، به آن‌جا آورده می‌شود.<br />صحنه‌ی ‌آخر فیلم صحنه‌ای است که او و مارلا در حالی که دست در دست یکدیگر دارند، شاهد فروریختن ساختمان‌های رویروی‌شان هستند.<br /><strong>چرا باید این فیلم را دید؟<br /></strong>البته ممکن است، شما جز کسانی باشید که معتقدند، فایت کلاب، محتوایی مضر دارد و حتا توصیه کنید، نباید آن را دید. چنان‌که یکی از منتقدان گفته بود، تمام آتش‌هایی که تا ده سال بعد از پخش این فیلم رخ بدهد، از گور این فیلم بلند می‌شود. احتمالن کسانی که به این ایده معتقدند، جورج بوش را از متاثران این فیلم بدانند. این ایده وقتی تقویت می‌شود که می‌بینیم، سه سال بعد از اکران این فیلم، برج‌های تجاری نیویورک شبیه صحنه‌ی انتهایی فیلم فرو می‌ریزند و چند سال بعد هم در یکی از بزرگ‌ترین رکودهای اقتصادی، سراسر بازارهای مالی جهان دچار بحران می‌شوند اما با تمام این‌ها باید گفت، فایت کلاب فقط یک فیلم است. یک فیلم خوش ساخت که می‌توان بعد از دیدنش درباره‌اش خیلی زیاد صحبت کرد و از آنارشیسم و مذهب تا نیهیلیسم و عرفان ، از سنت‌گرایی و زندگی طبیعی تا مدرنیسم و مشکلات شاید ناگزیرش حرف زد و حرف زد ولی به نتیجه نرسید و البته همین برای این که بگوییم این فیلم، فیلمی موفق بوده، کافی است.<br />این فیلم فینچر را باید فیلمی پست مدرن دانست. شخصیت فیلم در دنیایی مدرن زندگی می‌کند که ظاهرن همه‌ی ابزار راحتی و آسایش را در اختیارش گذاشته است. او می‌داند که تمام این وسایل راحتی ساخته‌ی دست انسان‌هایی پر تلاش و صادق است اما با این وجود، این‌ها اسباب راحتی او نشده‌اند. او نمی‌تواند یک خواب راحت داشته باشد و مجبور می‌شود، میان بیماران نزدیک مرگ برود تا به حس زندگی برسد.<br />این وضعیت تازه‌، با حضور مارلا به هم می‌ریزد. شاید بتوان وجه تشابه هر دوی آن‌ها را، ذهنیت پوچ‌گرایانه‌ی آن‌ها دانست با این تفاوت که مارلا که "فلسفه‌ی زندگی‌اش این است که ممکن است، هر لحظه بمیرد"، سعی می‌کند از زندگی‌اش لذت ببرد. مارلا حتا دلیل حضورش در میان بیماران را این‌گونه عنوان می‌کند: "چون این جا از سینما ارزون‌تره و تازه قهوه هم میدن."<br />با حضور تایلر داردن ما شاهد بروز بخشی از شخصیت او هستیم که می‌خواهد او را از وضع تکراری، بی‌هیجان و سردی که خود را وابسته‌ و معتاد تمدن مدرن کرده، بدون آن‌که احساس آرامشی به او بدهد، خلاص کند. فلسفه‌ی تایلر این است که: "سعی کن هیچ وقت کامل نشوی، بگذار تحول پیدا کنی، به نتایج کار اهمیت نده." راه‌کار او برای فرار از پوچی، رفتن به سوی آنارشیسم است. او می‌گوید: "تو باید فرضیه‌ی اصلی مربوط به تمدن را رد کنی، خصوصن اهمیت مالکیت اشیا را." باشگاهی که او تشکیل می‌دهد در پی این است که نشان دهد: "شخصیت تو به شغل تو نیست؛ به پولی که در بانک داری، نیست؛ به خودروی که زیر پایت داری، نیست" و می توان حدس زد که باشگاه او، با نشانه‌های غیر‌طبیعی و کاذبی که تلویزیون با تصاویرش می‌سازد، مخالف است و به همین دلیل است که آنتن‌های تلویزیونی را از بین می‌برد.<br />در واقع حرف تایلر این است که تمدن مدرن به جای آن که ما را به آسایش برساند، خود سبب‌ساز مکافات‌ تازه‌ای شده ‌است. او نسبت به وضع موجود معترض است و اعتراضش را این‌طور بیان می‌کند:" ما بچه‌های وسط تاریخیم. هیچ هدف و مقصدی نداریم. هیچ جنگ بزرگی نداریم، رکود شدید نداریم. جنگ بزرگ ما، جنگ روحیه و رکود شدید ما، در زندگی، خودمان هستیم."<br />پیشنهاد تایلر در مواجهه با درد، درک آن با تمام وجود است، او فرار از درد را با روش‌هایی نظیر مدیتیشن و یا فکر نکردن به آن، نوعی روشن‌فکری شتاب‌زده می‌داند و معتقد است: "وقتی همه چیز را از دست دادیم، آزاد می‌شویم."<br />اما پرسش اساسی و قابل تاملی که توسط این شخصیت دوگانه، مطرح می شود این است: " آیا تایلر کابوس من است و یا من کابوس تایلر؟"<br />در پایان هر چند تایلر کشته می شود، اما ساختمان‌ها فرو می ریزند و شخصیت اصلی فیلم که در ابتدا از مارلا فراری بود، دست در دست او این صحنه را تماشا می‌کند و این به معنای پیروزی تایلر است.<br /><strong>من و این فیلم<br /></strong>این‌جا و با این شرایط که در آن هستیم، خیلی سخت می شود، درباره‌ی این فیلم نظر داد، من نه می‌توانم با تایلر کاملن موافق باشم و نه می‌توانم ردش کنم. حرف‌های او شاید بر اساس قسمتی از واقعیات غیر قابل کتمانی باشد که در جوامع مدرن به وجود می‌آید. اما نمی‌توانم در راه‌کارهای تایلر با او هم‌نظر باشم. تایلر در مقابل مدرنیت طغیان می‌کند اما طغیان من این جا طغیانی در مقابل سنت است. فکر می‌کنم مدرنیت غیرقابل اجتناب و یک جریان سیال و درحرکت است بنابراین بشر نباید هیچ گاه به طور کامل به عقب باز گردد و باز هم نمی‌گردد. ممکن است در آزمون و خطای دائمی انسان، بعضی از راه‌کارها یا شیوه‌های قدیمی‌تر، در ساخت مدرن مورد استفاده قرار بگیرند ولی این به معنای بازگشت به عقب نیست.<br />من، این‌جا و در این شرایط ترجیح می دهم به مدرن شدن فکر کنم و از آسیب‌هایی که از سنت گرایی دیده‌ام، بگویم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-4626382637677416444?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-25330567659095042382009-05-10T14:35:00.000+04:302010-02-20T14:37:33.866+03:30بیهودگی جنگ را می‌توان در وداع با اسلحه به خوبی لمس کرد. در واقع همینگوی در وداع با اسلحه ماهیت جنگ را به ما نشان می‌دهد. در دل مفهوم جنگ، پارادوکسی وجود دارد که در وداع با اسلحه، آن را به شکلی عینی می‌بینیم. پارادوکسی که گاهی حتا به شکلی بسیار واضح در توجیه دلایل جنگ در طول تاریخ گفته شده: جنگ برای به دست آوردن فضای حیاتی!<br />برای کسانی که دور از کارزارند و فقط امر و نهی می‌کنند، این پارادوکس واضح، تبدیل به نیازی برای پیشرفت می‌شود ولی مسلمن برای آدم‌هایی که در کارزار نبرد، مصیبت جنگ را با تمام وجودشان احساس می کنند، این فضای حیاتی بی‌معناست. آن‌ها دلیلی برای نبرد نمی‌بینند. جنگ به آن‌ها ظلم می‌کند و این ظلم از هر دو طرف درگیر به آن‌ها وارد می‌شود و بالاخره تنها راه پیش روی آن‌ها برای به دست آوردن فضایی حیاتی، فرار از آن به هر شکلی خواهد بود! فراری که سرانجام دیر یا زود همه در پی آن هستند: از سرباز فتقی که خودش را زخمی ‌می‌کند تا به او مرخصی بدهند تا فردریک واقع‌بین و بی‌خیال که دنیا را این‌گونه تعریف می‌کرده که هر چه هست همین است که هست و هیجان این است که صبح که از خواب بلند می‌شوی ندانی شب قبل با چه کسی خوابیده‌ای.<br />فردریک در جنگی شرکت کرده بود که می‌توانست در آن نباشد، احتمالن زندگی معنایش را برای او از دست داده بود که آن‌جا بود ولی جایی که واقعن باید انتخاب می‌کرد، زندگی را انتخاب کرد. شاید در آن شرایط اگر در ذهنش کاترینی نبود او هم مانند چند نفری که زودتر از او اعدام شدند، مرگ را می‌پذیرفت و فرار نمی‌کرد. فردریک و کاترین از جنگ فراری شدند چرا که می‌خواستند زندگی کنند. ( و اگر بخواهیم زندگی کنیم، دلیلی ندارد که از جنگ فرار نکنیم.)<br />فردریک از زشتی‌ها و ملال و افسردگی‌های جنگ، به آغوش مهربان کاترین پناه ‌برد. هر چند وداع با اسلحه داستانی نمادین نیست ولی کاترین را می‌توان نماد زندگی دانست.<br />فردریک با اسلحه وداع می‌کند و با کاترین در قایقی به سوی آزادی پارو می‌زند. من هم در آن قایق در آن نیمه‌شب با فردریک و کاترین پارو زدم. حرکت پاروها را در حجم آبی که به عقب می‌رفت و هر لحظه‌ی آن با بیم و امید همراه بود، در عضلاتم حس کردم ولی همینگوی طوری داستان را پیش برده بود که انگار از همان اول هم می‌شد حدس زد که بالاخره به جایی می‌رسیم که دیگر انتخابی در میان نیست. جایی که کاترین ِ عاشق زندگی که در عین حال از مرگ نمی‌ترسد، مجبور می‌شود، به آن تن در دهد.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-2533056765909504238?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-20460793859339724782009-04-16T14:17:00.000+04:302010-02-20T14:22:51.352+03:30هولدنِ ناتور دشت شخصیتی است که می‌توان در لایه‌های مختلف، مشکلش را واکاوید ولی باز هم به دنبال حلقه‌ای مفقود شده‌ در زندگی او بود. چیزی که شاید هیچ‌ کدام از بررسی‌هایمان به شکلی کامل بیان کننده‌اش نیست. او در جای‌جای گفته‌هایش به رفتارها و شخصیت افراد، مذهب، سینما، مناسبات مختلف و ... ایراد می‌گیرد و آن‌ها را مزخرف می‌نامد.<br />در نگاه اول به شخصیت هولدن شاید به این نتیجه برسیم که او نوجوانی است که به خاطر ناتوانی‌هایش در تحصیل سعی در فرافکنی دارد و این گونه، از همه چیز و همه کس متنفر است و دائم مشغول فحش دادن به این و آن و مزخرف دانستن کارها و عقاید آن‌هاست. توقعش از خودش بالاست، در حالی که نمی خواهد هیچ کوششی برای برآوردن انتظارتی که از خود دارد، انجام دهد. البته به نظر می‌رسد این نوع نگاه تنها فروکاستن ماجرا به ظاهر آن باشد. شاید هولدن به قول آن معلم قدیمی‌اش اندازه‌های ذهنی‌اش را نتوانسته به دست بیاورد و از تواضعی که تحصیل می‌تواند، به هر کسی بدهد، خود را محروم کرده ولی این هم نمی تواند بیان کننده‌ی همه‌ی ماجرای هولدن باشد. می توان باز از زاویه‌ای دیگر مشکل هولدن را با جامعه‌ی متظاهر و آدم‌های افتاده در ورطه‌ی تکرار و ابتذال که تنها حرف می‌زنند و گوشی برای شنیدن ندارند، تلقی کرد و یا می‌توان او را آرمان‌گرایی دانست که به جای پذیرفتن واقعیات جامعه و تعامل مثبت با آن به اندازه‌ی توانایی‌هایش، سعی در فرار از آن دارد و حاضر نیست برای بهبود وضعیت خود و جامعه‌اش تلاش کند و این طور جمع‌بندی کرد که او تنها می‌تواند آن قدر نا امید و افسرده باشد که بگوید: "به هر حال من که نمی خواهم جراح، نوازنده‌ی ویلون یا اصلن چیزی بشوم." و یا گفت او آدمی است که تنها در خیالاتش سیر می‌کند و در آن‌جاست که می‌خواهد و می‌تواند ناتور دشتی (نگهبان دشت) باشد که کودکان در آن بازی می کنند و او مراقبشان است تا به سمت دره نروند.<br />بله در ناتور دشت می توان به همه ی این موارد فکر کرد و باز هم فکر کرد که مشکل هولدن کجاست. آیا مشکل هولدن مشکل همه‌ی ما نیست که در شخصیت هولدن توانسته‌ایم، پیدایش کنیم و به دنبال ماجراهایش برویم و برویم ولی باز هم به نتیجه نرسیم که به راستی مشکل هولدن و همه‌ی ما چیست. چرا گاهی ما به همان شکلی می‌شویم که هولدن شد. چرا همه چیز گاهی این قدر مزخرف می‌شود؟<br />سالینجر سال‌هاست خود را بازنشسته کرده ولی همچنان ناتور دشت تجدید چاپ می‌شود و خوانندگانش باز هم به هولدن و به این سوال فکر می‌کنند.<br />من هم به همه‌ی آن چیزهایی که خوانندگان این رمان فکر کرده‌اند، فکر کرده‌ام . به همه‌ی آن‌هایی که این بالا نوشته‌ام. در نهایت فکر می‌کنم طاقت هولدن از نگاه تک بعدی دیگران به آدم‌ها، به دوستی‌ها، به نوازندگان، خوانندگان، بازیگران تئاتر، س ک س و هر چیز دیگر، طاق شده بود. گاهی همه‌ی ما این طور می‌شویم. آن وقت مثل هولدن آرزو می‌کنیم که کر و لال شویم و با دختری کر و لال به حاشیه‌ی جنگلی برویم و در سکوت و آرامش از شر تمام ظواهر و معانی مزخرف و تکراری نجات پیدا کنیم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-2046079385933972478?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-63420536616739533512009-03-12T14:14:00.000+03:302010-02-20T14:38:52.068+03:30<strong>من کی‌ام؟ چه‌طور باید زندگی کنم؟</strong><br />این دو پرسش اساسی، همیشه برای انسان مطرح بوده است. ما در مکان‌ها و زمان‌های مختلف، سعی کرده‌ایم، متناسب با شناختی که از انسان و جهان داشته‌ایم، پاسخ‌هایی به آن‌ها بدهیم و زندگی‌مان را با توجه به آن پاسخ‌ها شکل دهیم. باید گفت که اسطوره‌ها، از تاثیرگذارترین این پاسخ‌ها بوده‌اند، به طوری که خیلی وقت‌ها حتا با وجود یافتن پاسخ‌های به ظاهر جامع‌تر و واقعی‌تر، باز هم تٱثیر این پاسخ‌ها به قوت خود باقی است و خودآگاه یا ناخودآگاه الگوهای رفتاری و نحوه‌ی نگاه ما را به انسان و جهان تعیین می‌کنند.<br />اسطوره‌های آفرینش، پاسخ انسان به سؤالی است که هنوز هم جوابی قطعی به آن داده نشده است؛ راز آغاز جهان، اگر آغازی بتوان برای آن متصور بود. هنوز هم میلیون‌ها انسان بر روی کره ی زمین پاسخ‌شان به این پرسش همان است که هزاران سال پیش، پدران‌شان در اسطوره‌های مختلف به آن داده‌اند.<br />اسطوره‌های باروری، انسان را همواره امیدوار نگاه می‌داشته‌اند. این اسطوره‌ها، در زمان آبادانی و رفاه، به عنوان عامل باروری، مورد شکرگزاری واقع می شدند و در زمان خشک‌سالی یا بلایای دیگر که نشانه‌ای از خشم آن‌ها محسوب می‌شده، با تقدیم قربانی، انسان را از نا‌امیدی در امان نگاه می‌داشتند.<br />اسطوره‌های قهرمانی، الگوها و آرزوهای ما بوده‌اند و روحیه‌ی حماسی‌مان را در برابر دشمنان و خطرات تقویت می‌کرده‌اند.<br />نگاه دوباره به اسطوره‌ها و شناخت اسطوره‌های سرزمین‌های مختلف، ضمن این که ما را با فرهنگ‌های مختلف، تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها آشنا می‌کند، می‌تواند دیدی بازتر و انسانی‌تر، فارغ از هر گونه تعصب به ما بدهد.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-6342053661673953351?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-9048911074046596612.post-4012682467715694822009-02-07T13:59:00.001+03:302010-02-28T15:10:39.353+03:30<strong>خلاصه‌ای از این رمان</strong><br />داستان اصلی این رمان داستان اِما بوواری است هر چند در ابتدا شرح زندگی شارل بوواری آغازگر داستان شده است.<br />شارل بوواری کودکی با پدری مغرور و خوش‌گذران و مادری پیگیر، دیرتر از بچه‌های دیگر به مدرسه می‌رود و هر چند به نظر، خیلی باهوش نمی‌رسد ولی با مداومت و تلاش، بالاخره به هر زحمتی که شده، مدرک پزشکی‌اش را می‌گیرد و در دهکده‌ی تَُت، مشغول به کار می‌شود. بعد از مدتی به خواست مادرش با بیوه‌ای بی‌بهره از زیبایی ولی در ظاهر متمول ازدواج می‌کند.<br />آشنایی شارل با دختر یکی از بیمارانش به نام اِما، ناخودآگاه او را هر هفته به دهکده‌ی مجاور (برتو) می‌کشاند. تا این‌که همسرش متوجه می‌شود و او را از رفتن به آن جا منع می‌کند. بعد از مدتی معلوم می‌شود که الوئیز یعنی همان همسر شارل در مورد دارایی‌اش دروغ گفته است. این موضوع روابط آن‌ها را به شدت تیره می‌کند ولی یک هفته بعد الوئیز خون بالا می‌آورد و می‌میرد.<br />شارل با اِما ازدواج می‌کند. اِما در کودکی مادرش را از دست داده و مدتی در صومعه آموزش دیده و بعد به دلیل روحیه‌ی کنجکاو و سرکشش از آن جا گریزان شده است. شارل از همسر و زندگی تازه‌اش راضی است ولی اِما به زودی متوجه می‌شود که این زندگی چیزی نیست که خواهانش بوده و در خیالاتش به زندگی و عشقی فراتر از این فکر می‌کند. شارل هیچ چیز تازه‌ای برای او ندارد. این احساس بعد از رفتن به یک مهمانی، به دعوت یکی از بیماران شارل، در شهر ووبیسار تشدید می‌شود. اِما در آن جا به شکل عینی‌تری می‌بیند که از بسیاری از چیزهایی که خود را لایقش می‌داند، محروم است. بعد از آن اِما افسرده می‌شود. شارل چاره‌ی کار را در آن می‌بیند که از تت به جایی دیگر بروند. آن‌ها در حالی که اِما آبستن است تت را به مقصد شهرک بونویل ترک می‌کنند.<br />از این‌جا به بعد بخش دوم رمان آغاز می‌شود. با شخصیت‌هایی نظیر یک داروخانه‌چی که گرایش‌های ضد مذهبی دارد، یک کشیش، آقای اومه بیلیاردبازی شراب‌خوار، آقای بینه یک شکارچی منظم و کم حرف، لئون جوان دفترداری که پیش گیومن کار می‌کند، رودولف که مردی عیاش و متمول است و لورو تاجری طماع.<br />اِما صاحب دختری می‌شود. او را به دایه‌ای می‌سپارند. اِما که هم‌چنان افسرده است، کم‌کم متوجه لئون می‌شود و به او دل می‌بندد. او در ابتدا سعی در سرکوبی عشق لئون می‌کند ولی هر چه می‌گذرد، این عشق بیشتر در وجودش شعله می‌کشد. این قسمت به نظرم یکی از قسمت‌های خواندنی این رمان است. فلوبر در قالب کلمات به خوبی دوگانگی درونی اِما را به تصویر کشیده است. از طرف دیگر این عشق در وجود لئون هم ریشه دوانده ولی هر دو از ابرازش سر باز می‌زنند. لئون با خودش فکر می‌کند که هیچ امیدی نمی‌تواند به عشق اِما داشته باشد پس تصمیم می‌گیرد، با دور شدن از اِما برای ادامه‌ی تحصیل به پاریس برود. این‌گونه بعد از رفتن لئون اِما دچار بیماری می‌شود. در این شرایط مادر شوهرش که نسبت به اِما دید خوبی ندارد، از شارل می‌خواهد که جلوی ولخرجی‌ها و رمان خواندن اِما که از نظر او عروسش را هوایی و بی‌دین کرده، بگیرد.<br />اِما در روزهایی که در شرایط روحی بدی گرفتار است، مورد توجه یکی از بیماران همسرش "رودولف" که مردی ثروتمند و عیاش است، قرار می‌گیرد. در شب برگزاری جشن زراعی در دهکده، رودولف با اِما همراه می‌شود و عشقش را به او ابراز می‌کند. چند هفته بعد که رودولف به دیدن آن‌ها می‌رود، برای بهبودی حال اِما پیشنهاد سوارکاری به او می‌دهد. شارل هم از این پیشنهاد استقبال می‌کند. رودولف و اِما سوار بر اسب از دهکده خارج می‌شوند. رودولف در جنگل، اعتماد اِما را به عشقش جلب می‌کند. بعد از آن روز، اِما مرتب و به شکل مخفیانه به کوشک رودولف می‌رود و با هم عشقبازی می‌کنند ولی رودولف هوس‌باز بعد از مدتی کم‌کم از این عشق دلسرد می‌شود. در همین روزهاست که جراحی ِ پای چلاق ِ شاگردِ داروخانه‌چی، توسط شارل که به تشویق داروخانه‌چی صورت گرفته، با شکست مواجه می‌شود و آن‌ها مجبور می‌شوند چند روز بعد، پای او را که دچار قانقاریا شده قطع کنند. این واقعه اِما را از شارل بیشتر دور می‌کند. اِما به رودولف فشار می‌آورد که با هم از کشور فرار کنند. رودولف موافقت می‌کند و قراری گذاشته می‌شود ولی در آخرین لحظات نامه‌ای به اِما می‌نویسد و اعلام می‌کند این کار به صلاح نیست و با او برای همیشه خداحافظی می‌کند.<br />اِما بعد از خواندن نامه‌ی رودولف به شدت شوکه می‌شود و در بستر بیماری می‌افتد. شارل هم مجبور می‌شود، خودش از او پرستاری کند. این در حالی است که شرایط مالی آن‌ها نیز رو به وخامت گذاشته و این شارل را مجبور به گرفتن قرض با بهره می‌کند. بالاخره بعد از مدت‌ها اِما حالش بهتر می‌شود. تصمیم می‌گیرند، برای دیدن تئاتری به روآن بروند. آنها در روآن با لئون برخورد می‌کنند و اِما پرده‌ی سوم تئاتر را ندیده از سالن بیرون می‌آید. دیدن ادامه‌ی تئاتر در روز بعد، بهانه‌ی خوبی می‌شود تا اِما یک روز دیگر آن جا بماند، در حالی که شارل مجبور است، همان روز برگردد. این ماندن زمینه‌ساز زنده شدن عشق قدیمی اِما و لئون می‌گردد. لئون اِمای دلسرد و نامطمئن به عشق مردان را به صداقت عشقش متقاعد می‌کند.<br />اِما به بهانه‌ی یادگیری پیانو هر هفته به روآن می‌رود تا در هتلی در کنار لئون باشد و مدتی زندگی‌اش سرشار از طراوت و نشاط گردد. اما اوضاع به این خوبی برای او پیش نمی‌رود. لورو تاجر طماع که از رابطه‌ی آن‌ها بو برده، هر بار بدهی جدیدی بر بدهی‌های قبلی او اضافه می‌کند که هر کدام با بهره‌اش کم‌کم مبلغ زیادی می‌شود. این در حالی است که عشق لئون هم با توجه به خبردار شدن مادرش و مخالفت او و سرزنش همکارانش کم‌کم رو به سردی می‌رود.<br />اِما ناگهان با بدهی هشت هزار فرانکی روبرو می‌شود که قادر به پرداختش نیست. ماموران اموال خانه‌شان را ضبط می‌کنند. اِما به هر دری می‌زند تا بدهی‌اش را جور کند. به خانه‌ی شهردار می‌رود و با پیشنهاد بی‌شرمانه‌ی او روبرو می‌شود. لئون هم می‌گوید که قادر به تامین این پول نیست. ناچار تصمیم می‌گیرد به کوشک رودولف برود و از او درخواست کند ولی رودولف هم حاضر نمی‌شود به او کمک کند.<br />اِما نا امید از همه‌جا در حالی که می‌داند، به زودی شارل تمام ماجرا را خواهد فهمید، به کارگاه داروخانه‌چی می‌رود؛ زهر می‌خورد و به خانه می‌آید. وقتی شارل متوجه حال خراب او می‌شود، چند پزشک حاذق برای مداویش می‌آورد ولی کار از کار گذشته و دیگر درمانی افاده نمی‌کند و سرانجام اِما می‌میرد.<br />شارل بعدها نامه‌های عاشقانه‌ی لئون و رودولف به همسرش را می‌بیند و او نیز مدتی بعد در انزوا از دنیا می‌رود.<br /><strong>چرا باید این رمان را خواند؟</strong><br />گفته‌اند مادام بوواری ِ گوستاو فلوبر سرآغاز رمان‌های مدرن است.<br />مادام بوواری را می‌توان اثری رئال دانست که فلوبر سعی کرده شرایط و اوضاع و احوال شخصیت‌های داستانش را به شکلی عینی و ملموس با توصیف‌های دقیق و بدون لفاظی‌های شاعرانه بیان کند. ولی با این حال از جهتی این اثر را می‌توان اوج رمانتیسیسم هم به حساب آورد زیرا محتوای آن بر احساسات عمیق و عاشقانه‌ای که منجر به اندوهی تاثیر گذار می‌شود، استوار است.<br />اِما بوواری شخصیتی است که اگر چه ظاهرن تن به خیانت می‌دهد ولی مخاطب داستان می‌تواند به نوعی به او حق بدهد و او را گناهکار به حساب نیاورد. اِما در میان آدم‌های معمولی، به یک زندگی معمولی رضایت نمی‌دهد. او می‌خواهد به رویاها و آرزوهای خود جامه‌ی عمل بپوشاند. نمی‌خواهد به شکلی یکنواخت در روزمرگی‌های عادی اطرافش غرق شود. به دنبال اوج گرفتن است. با این که شوهری دارد که ظاهرن دوستش دارد ولی این نمی‌تواند مایه‌ی خرسندی‌اش شود. شارل اگر چه پزشک است و شاید همین مسئله در ابتدا اِما را متقاعد می‌کند تا با او ازدواج کند، ولی دنیای او خیلی کوچک است. او از شهرنشینی و آداب زندگی‌های شهری، از موسیقی، رقص، تئاتر و عشق‌های گرمی که اِما توقع دارد نثارش کند، بهره‌ای ندارد. اِما می‌داند که مستعد هنرمند شدن و شان بالاتری است. اطرافیانش نیز او را با استعداد می‌دانند. شارل هم بسیار خوشحال است که چنین همسری دارد ولی شاید سرنوشت، اِمای مستعد و جاه طلب را در جایی قرار داده که زندگی‌اش سرانجام تراژدیی ناگزیر می‌شود.<br />هنر فلوبر در مادام بوواری در این است که خیلی خوب توانسته با توصیف‌هایش شرایط درونی و بیرونی اِما را برای خواننده مجسم کند. گو این که او روان‌شناس و جامعه‌شناسی است که به خوبی به وضع روحی انسان‌ها در محیط زندگی‌شان واقف است.<br />و سرانجام این که بعد از تقریبن یک قرن و نیم، این رمان کماکان بسیار جذاب و خواندنی است و این نشان از قدرت نویسندگی گوستاو فلوبر دارد.<br /><strong>من و این رمان</strong><br />باید اعتراف کنم که طغیان اِما بسیار برایم جذاب است. کسی که کلیشه‌های مرسوم را بر نمی‌تابد. شاید در شخصیت من هم کمی این میل به طغیان وجود داشته باشد. می‌دانم که گاهی رویاپردازی‌های آرمان‌گرایانه باعث تنش‌ها و آسیب‌هایی برای فرد و اطرافیانش می‌شود، اما این میل با همه‌ی دردسرهایی که ایجاد می‌کند، گاهی بسیار لذت‌بخش و در مواردی البته شاید نه در این داستان، منشا تحرک و کشفیات جدید است. من ولی شهامت اِما را ندارم و بیشتر سعی می‌کنم این میل به طغیان را در وجودم سرکوب کنم و به قانون‌های نوشته و نانوشته‌ی جامعه‌ام پایبند باشم ولی با این وجود شهامت اِما را قابل ستایش می‌دانم.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9048911074046596612-401268246771569482?l=b43dots.blogspot.com' alt='' /></div>حمیدhttp://www.blogger.com/profile/17295833725988888146noreply@blogger.com0